Afyon Kocatepe Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi ve geoteknik mühendisi Dr. Öğr. Üyesi Süleyman Gücek, 6 Şubat depremlerinin yıl dönümünde yaptığı açıklamada, felaketin yalnızca bir tarih değil, on binlerce can kaybı ve derin bir toplumsal travma anlamına geldiğini vurguladı. Gücek, aradan üç yıl geçmesine rağmen acının dinmediğini, sorumluluğun ise hala devam ettiğini ifade etti.
HASARIN ASIL NEDENİ DEPREM Mİ, İHMAL Mİ?
Deprem sonrası yapılan incelemelere dikkat çeken Gücek, Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından 2 milyon 302 bin 269 binanın incelendiğini, bunlardan 260 bin 456’sının yıkık veya ağır hasarlı olduğunun belirlendiğini aktardı. Bu yapıların yaklaşık yüzde 80’inin 2000 yılı öncesinde inşa edildiğini belirten Gücek, bilimsel verilerin hasarın temel nedenleri arasında zemin problemleri ile mühendislik, proje ve denetim eksikliklerinin bulunduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Özellikle alüvyon zeminlerde görülen sıvılaşma, zemin büyütmesi ve rezonans etkilerinin yıkımı artırdığına dikkat çekti.
EN BÜYÜK YIKIM HANGİ İLLERDE YAŞANDI?
En fazla yıkımın Adıyaman, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya’da görüldüğünü belirten Gücek, ağır hasarlı ve yıkılan binaların büyük bölümünün eski yapı stokundan oluştuğunu, ancak sorunun yalnızca “eski bina” meselesi olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı. 2001 yılında yürürlüğe giren Yapı Denetim Kanunu’nun önemine değinen Gücek, denetimli yapıların çok daha güvenli olduğunun deprem gerçeğiyle bir kez daha ortaya çıktığını ifade etti.
TÜRKİYE FAY HATLARI ÜZERİNDE Mİ YAŞIYOR?
Türkiye’nin deprem gerçeğine de değinen Gücek, 81 ilin 68’inin ve 922 ilçenin 536’sının aktif fay hatları üzerinde bulunduğunu, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 75’inin deprem riski altındaki bölgelerde yaşadığını hatırlattı. Bu nedenle “deprem olacak mı?” tartışmalarının anlamsız olduğunu belirten Gücek, asıl odaklanılması gereken konunun güvenli yapılaşma olduğunu dile getirdi.
ÇÖZÜM NEREDE BAŞLIYOR?
Açıklamasının sonunda Gücek, depremlerde yıkımı belirleyen unsurun yalnızca sarsıntının büyüklüğü olmadığını; zemin özellikleri, yapı kalitesi ve etkin denetim mekanizmaları olduğunu vurguladı. 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri rahmetle andığını belirten Gücek, benzer acıların tekrar yaşanmaması için bilimsel gerçekler ışığında sorumluluk alınması gerektiğini ifade etti.