Yeni düzenleme ile birlikte trafikte can ve mal güvenliğini tehlikeye atan ihlallere ağır idari para cezaları, ehliyet iptalleri ve araçların trafikten men edilmesi gibi yaptırımlar getirildi. Yasayla birlikte hem sürücülere hem de araç sahiplerine yönelik sorumluluklar genişletilirken; kırmızı ışık ihlali, sahte plaka kullanımı, drift, makas atma, alkollü araç kullanma, takograf ihlalleri ve cep telefonu kullanımı gibi birçok başlıkta cezalar katlandı.
EHLİYETSİZ ARAÇ KULLANANA 200 BİN LİRA CEZA
Yeni düzenlemeye göre sürücü belgesi olmadan araç kullananlara 40 bin lira idari para cezası verilecek. Mahkemeler veya yetkili merciler tarafından sürücü belgesi geçici olarak geri alındığı hâlde araç kullananlara ise 200 bin lira ceza uygulanacak. Sürücü belgesi iptal edildiği hâlde araç kullananlara da 200 bin lira idari para cezası kesilecek. Ayrıca aracın sürülmesine izin veren işleten de 40 bin lira idari para cezasına çarptırılacak.
Kırmızı Işık İhlalinde Ehliyet İptali
Kırmızı ışık ihlallerinde cezalar kademeli olarak artırıldı. Buna göre bir yıl içinde:
2’nci ihlalde 10 bin lira,
3’üncü ihlalde 15 bin lira,4’üncü ihlalde 20 bin lira,
5’inci ihlalde 30 bin lira,
6’ncı ihlalde 80 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Bir yıl içinde 6 kez kırmızı ışık ihlali yaptığı tespit edilen sürücülerin ehliyetleri iptal edilecek. Ayrıca kırmızı ışık ihlali sonucu kazaya sebebiyet verenlerin sürücü belgeleri 60 gün süreyle geri alınacak. “Dur” ihtarına uymayarak kaçan sürücülere 200 bin lira idari para cezası kesilecek, sürücü belgeleri 60 gün geri alınacak ve araçları 60 gün trafikten men edilecek.
DRİFT, MAKAS VE KONVOY YAPANLARA AĞIR YAPTIRIM
Kamuoyunda “drift atmak” olarak bilinen akrobatik hareketleri yapan sürücülere 46 bin lira ceza uygulanacak. Bu sürücülerin ehliyetleri 60 gün geri alınacak ve araçları 60 gün trafikten men edilecek. Trafiği tehlikeye sokacak şekilde art arda şerit değiştiren, ters istikamette araç kullanan veya konvoy hâlinde trafiğin akışını engelleyen sürücülere 90 bin lira idari para cezası kesilecek. Ayrıca bu sürücülerin belgeleri 60 gün geri alınacak ve araçları 30 gün trafikten men edilecek. Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya araçtan inen sürücülere ise 180 bin lira idari para cezası uygulanacak.
SAHTE VE PLAKASIZ ARAÇ KULLANANLARA REKOR CEZA
Sahte plaka takan veya başka bir araca ait plakayı kullananlara 140 bin lira ceza kesilecek. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarı hâlinde ceza 280 bin liraya çıkarılacak. Bu kişiler hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında “resmî belgede sahtecilik” suçundan işlem yapılacak. Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin lira ceza uygulanacak; sürücü belgeleri 30 gün geri alınacak ve araç 30 gün trafikten men edilecek.
ALKOL VE UYUŞTURUCUYA SIFIR TOLERANS
0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara verilen ceza 25 bin liraya yükseltildi. İhlalin ikinci kez yapılması hâlinde ceza 50 bin liraya, üçüncü ve sonraki ihlallerde 150 bin liraya çıkarılacak. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı tespit edilen sürücülere 150 bin lira idari para cezası uygulanacak ve sürücü belgeleri iptal edilecek. Ölçüm yaptırmayan sürücülere de 150 bin lira ceza verilecek ve ehliyetleri 5 yıl süreyle geri alınacak.
TAKOGRAF VE TAKSİMETRE ZORUNLULUĞU
Yük ve yolcu taşımacılığı yapan araçlarda takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcı bulundurulması zorunlu hâle getirildi. Takograf ve hız sınırlayıcı bulundurmayan ya da kullanmayanlara 75 bin lira, taksimetre bulundurmayanlara 46 bin lira ceza uygulanacak. Takograf kayıtları elektronik ortamda denetlenebilecek ve ihlaller doğrudan idari yaptırıma konu olacak.
CEP TELEFONU VE EMNİYET KEMERİ DENETİMİ
Seyir hâlinde cep telefonu kullananlara 5 bin lira ceza kesilecek. Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarı hâlinde ceza 10 bin liraya, üçüncü ve sonraki ihlallerde 20 bin liraya çıkarılacak. Bu durumda sürücü belgeleri 30 gün geri alınacak. Emniyet kemeri takmayan sürücü ve yolculara 2 bin 500 lira idari para cezası uygulanacak. Bir yıl içinde 4 kez ihlal tespit edilmesi hâlinde sürücü belgesi 30 gün süreyle geri alınacak.
OLAY YERİNDEN KAÇANA HAPİS
Ölümlü veya yaralanmalı trafik kazalarında zabıtanın izni olmadan olay yerinden ayrılan sürücülere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Ayrıca sürücü belgesi 2 yıl süreyle geri alınacak.
KIŞ LASTİĞİ VE YÜK TAŞIMA KURALLARI
Kış lastiği kullanımı, hava ve iklim şartlarına göre belirli dönemlerde zorunlu tutulacak. Yükleme kurallarına aykırı hareket edenlere 3 bin liradan 60 bin liraya kadar idari para cezaları uygulanacak. Tehlikeli maddeyi izinsiz taşıyanlara 20 bin lira ceza verilecek.
SKUTER VE MOTORSUZ ARAÇLARA DÜZENLEME
Paylaşımlı elektrikli skuter işletmeciliği yapmak isteyenler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yetki belgesi almak zorunda olacak. Yetki belgesi olmadan faaliyet gösterenlere 86 bin 900 lira ceza uygulanacak. Motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğuna ilişkin hüküm 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Kanunun diğer hükümleri ise yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile birlikte trafikte disiplinin artırılması, kazaların azaltılması ve kamu güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.