Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) Atatürk Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Programı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Emir Soltanbeigi, İstanbul Ticaret Borsası (İSTİB) tarafından düzenlenen nane konulu “Altın Tohumlar” etkinliğine konuşmacı olarak katıldı. İSTİB Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap’ın açılış konuşmasını yaptığı, moderatörlüğünü İSTİB Genel Sekreter Yardımcısı İsmail Şen’in üstlendiği çevrim içi toplantıda, doğru çeşit seçimi ve bilinçli üretim modeliyle Türkiye’nin nane sektöründe daha güçlü bir konuma ulaşabileceği vurgulandı.
NANEDE BÜTÜNCÜL ÜRETİM MODELİ VURGUSU
Etkinlikte konuşan Dr. Öğr. Üyesi Emir Soltanbeigi, nanede sürdürülebilir katma değerin üretimden işleme aşamasına kadar uzanan bütüncül bir yaklaşımla mümkün olacağını belirterek, “Dünya genelinde en yaygın üretilen tür melez yapıya sahip İngiliz nanesidir. Türkiye’de ise bahçe nanesi tüketimi öne çıkmaktadır. Ancak kaliteyi belirleyen temel unsur uçucu yağ ve mentol oranıdır. Doğru genetik materyal seçimi, hasat sonrası ileri teknoloji işleme süreçleri, pilot uygulamalar ve çiftçi eğitimleriyle desteklenen bir model kurulmalıdır. Coğrafi işaret çalışmaları da ürünün ekonomik ve kültürel değerini koruyacaktır.” ifadelerini kullandı. Soltanbeigi ayrıca, tarımsal üretimin ilk adım olduğunu belirterek nane yağı ve mentol üretimine yönelik yatırımların katma değeri artıracağını dile getirdi.
TÜRKİYE’DE ÜRETİM POTANSİYELİ VE İTHALAT GERÇEĞİ
Toplantıda söz alan Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nden Biyolog Yalçın Kaya, Türkiye’de nane üretiminde Gaziantep’in yaklaşık yüzde 80’lik payla lider konumda bulunduğunu ifade etti. Kaya, taze tüketim ve baharatlık üretimde güçlü bir potansiyel bulunmasına rağmen tıbbi nane yağı ve mentol ihtiyacının büyük ölçüde ithalatla karşılandığını belirterek yıllık yaklaşık 5 milyon dolarlık mentol ithalatı yapıldığını, doğru planlama ve çeşit seçimiyle bu üretimin yurt içinde gerçekleştirilebileceğini söyledi.
ÜRETİCİ VE SEKTÖR TEMSİLCİLERİNDEN ORTAK MESAJ
Gaziantep’in Nizip ilçesinde nane üretimi yapan çiftçi Hüseyin Öztekin, artan maliyetlerin kâr marjını düşürdüğünü belirterek kaliteli üretimin doğru fide seçimi, bakım ve işçilikle mümkün olduğunu ifade etti. Baharat toptancısı İbrahim Arar planlı ve sözleşmeli üretimin kalite ve süreklilik açısından önemine dikkat çekerken, İSTİB Meclis Üyesi Emin Demirci ise hasat öncesinden başlayan doğru tarımsal uygulamalar ve çiftçi eğitiminin kalıcı kalite için şart olduğunu vurguladı. Yetkililer, standartlaşma ve bilinçli üretici yapısıyla nanenin yüksek katma değerli ve sürdürülebilir bir ihracat ürünü haline gelebileceğine işaret etti.