Türkiye’de çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni kısıtlamanın başlamasına kısa süre kala, uygulamanın nasıl hayata geçirileceği tartışma konusu oldu. Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi (EDAM) tarafından yayımlanan raporda, çocukları dijital risklerden korumak amacıyla getirilen sınırlamaların tek başına yeterli olmayabileceği değerlendirmesi yapıldı. Raporda, katı yasakların çocukları denetimin daha zor olduğu dijital platformlara yönlendirebileceği uyarısı yapılırken, yaş gruplarına göre farklılaşan ve aşamalı biçimde uygulanacak bir model önerildi.
KATILIMCILARIN YÜZDE 53’Ü ERTELEME İSTİYOR
EDAM raporunda yer verilen kamuoyu araştırması, düzenlemenin zamanlamasına ilişkin farklı görüşleri ortaya koydu. Katılımcıların yüzde 45’i uygulamanın planlandığı gibi 1 Kasım’da başlamasını desteklerken, yüzde 53’ü erteleme veya ek süre tanınması yönünde görüş bildirdi. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 29’u düzenlemenin başlaması ancak ek süre verilmesi gerektiğini düşünürken, yüzde 18’i teknik ve veri altyapısına ilişkin sorunlar çözülene kadar uygulamanın ertelenmesini istedi.
AİLENİN KARARDAKİ ROLÜNE DESTEK
Araştırmada, 13 yaşındaki bir çocuğun sosyal medya kullanımı konusunda kararın ebeveynler tarafından verilmesi gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 65 olarak ölçüldü. Yüzde 19’luk kesim ise kararın yasal sınırlar çerçevesinde aileler tarafından alınmasını istedi. Bu sonuçlarla birlikte katılımcıların toplam yüzde 84’ü, çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin kararlarda ebeveynlerin rol üstlenmesi gerektiği görüşünü dile getirdi. Araştırmada veri güvenliğine ilişkin endişeler de öne çıktı. Sosyal medya hesaplarının resmî kimlik bilgileriyle eşleştirilmesinden kaygı duyanların oranı yüzde 67 olurken, platformların onay mekanizmalarına güvenmediğini belirtenlerin oranı yüzde 69 olarak kaydedildi.
“KADEMELİ UYGULAMA VE ALTERNATİF DOĞRULAMA GEREKLİ”
EDAM Araştırma Direktörü Sinan Ülgen, çocukların karşılaştığı dijital risklerin yaş gruplarına göre değiştiğine dikkat çekerek, 8 yaşındaki bir çocukla 15 yaşındaki bir çocuğun aynı risklerle karşı karşıya olmadığını vurguladı. Ülgen, tek tip kısıtlamalar yerine yaşa göre farklılaşan bir model geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Kimlik doğrulama sürecinin yalnızca e-Devlet üzerinden yürütülmesi yerine, bankacılık sektöründe kullanılan uzaktan kimlik doğrulama yöntemleri gibi alternatiflerin de değerlendirilmesini önerdi. Raporda ayrıca düzenlemenin e-ticaret ve turizm gibi sektörler üzerindeki olası etkilerinin de dikkate alınması gerektiği ifade edildi. Uzmanlar, çocukların güvenliğini sağlarken kişisel verilerin korunmasını da gözeten bir sistemin oluşturulması için uygulamanın kademeli biçimde hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
