Afyon Kocatepe Üniversitesinde (AKÜ) düzenlenen “Katılım Finans: Dönüşüm, İnovasyon ve Kariyer Eğitim Programı”nın açılış dersinde, katılım bankacılığının gelişimi, sektördeki yenilikçi uygulamalar ve kariyer fırsatları değerlendirildi. Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) Genel Sekreter Yardımcısı Fatma Çınar’ın verdiği derste, Türkiye’nin uluslararası İslami finans alanındaki konumu ve sektörün büyüme potansiyeli hakkında bilgiler paylaşıldı.
TÜRKİYE KATILIM FİNANSINDA YÜKSELİYOR
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi (İİBF), İslam İktisadı ve Finansı Uygulama ve Araştırma Merkezi (AKİFAM), İslam İktisadı ve Finans Topluluğu ile TKBB iş birliğinde Prof. Dr. Sabri Bektöre Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen programa; Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayıp Özdemir, Mali İşler ve Kaliteden Sorumlu Rektör Danışmanı Prof. Dr. İsa Sağbaş, Üniversite-Sanayi İş Birliğinden Sorumlu Rektör Danışmanı Prof. Dr. Tuğrul Kandemir, AKİFAM Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Doğan Öztürk, akademik ve idari personel ile öğrenciler katıldı. Programın açılış konuşmasını yapan İİBF Dekanı Prof. Dr. Gökhan Demirtaş, üniversite-sektör iş birliğini güçlendirmek amacıyla TKBB ile uzun vadeli bir iş birliği protokolü imzaladıklarını belirtti. AKİFAM bünyesinde yürütülen lisansüstü eğitim ve araştırma faaliyetlerinin katılım finans sektörünün gelişimine katkı sunduğunu ifade eden Demirtaş, katılım bankacılığının yalnızca uzmanlık derslerinde değil, geleneksel finans eğitimi içerisinde de ele alınması gerektiğini söyledi. AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayıp Özdemir de İslam iktisadı ve finansı alanındaki akademik çalışmaların alternatif finansman modellerinin geliştirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti. Özdemir, eğitim programının öğrencilerin sektörü yakından tanımalarına, İstanbul Finans Merkezi’ne düzenlenecek teknik geziyle deneyim kazanmalarına ve mesleki bağlantılar kurmalarına imkân sağlayacağını ifade etti.
KÜRESEL İSLAMİ FİNANS 6 TRİLYON DOLARA ULAŞTI
Programın açılış dersini veren TKBB Genel Sekreter Yardımcısı Fatma Çınar, küresel İslami finans sektörünün yaklaşık 6 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığını söyledi. Küresel İslami finans varlıklarının yüzde 72’sini İslami bankacılığın oluşturduğunu belirten Çınar, sektörün 145 ülkede 2 bin 255 kuruluşla faaliyet gösterdiğini aktardı. Aktif büyüklük bakımından Suudi Arabistan’ın ilk sırada yer aldığını ifade eden Çınar; Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt ve Katar’ın da önde gelen ülkeler arasında bulunduğunu kaydetti. Türkiye’nin İslami Finans Gelişmişlik Endeksi’ndeki konumuna da değinen Çınar, Türkiye’nin 2012 yılında 23’üncü sırada yer aldığı endekste 2025 yılı itibarıyla 10’uncu sıraya yükseldiğini belirtti. Çınar, yıl sonunda açıklanacak performansla Türkiye’nin ilk 5-6 ülke arasına yaklaşabileceğini tahmin ettiğini söyledi.
DİJİTALLEŞME VE DENETİM SÜREÇLERİ ÖNE ÇIKTI
Katılım finans sektöründeki teknolojik dönüşüme değinen Çınar, finansal yeniliklerin kontrollü biçimde denenmesine imkân sağlayan “sandbox” uygulamalarının dünya genelinde 72 ülkede hayata geçirildiğini bildirdi. Türkiye’de dijital katılım bankalarının faaliyete geçmesiyle finansal teknolojilerin ve düzenleyici altyapıların öneminin arttığını ifade etti. Katılım bankacılığını geleneksel bankacılıktan ayıran temel özelliklerden birinin Danışma Komiteleri olduğunu belirten Çınar, bankaların ürün ve hizmetlerinin katılım finans ilkelerine uygunluğu konusunda bu komitelerden onay alması ve ilgili dayanakları müşterilerle şeffaf biçimde paylaşması gerektiğini söyledi. Danışma Komitelerinin sektörde standartlaşma, şeffaflık ve müşteri güveninin sağlanmasında önemli rol üstlendiğini kaydetti.
KATILIM BANKACILIĞI 5,3 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI
Türkiye’deki katılım bankacılığı sektörünün performansına ilişkin verileri paylaşan Çınar, ağustos ayı itibarıyla sektörün 111 milyar dolar, yaklaşık 5,3 trilyon lira aktif büyüklüğe ulaştığını açıkladı. Aktif büyüklükte yüzde 45 artış kaydedildiğini belirten Çınar, kamu bankalarının sektöre katılımının büyüme sürecinde önemli rol oynadığını ifade etti. Ziraat Katılım ve Vakıf Katılım’ın yanı sıra kuruluş aşamasındaki Halk Katılım’a ilişkin gelişmeleri de değerlendiren Çınar, kamu bankalarının sektördeki payını artırmaya yönelik adımların katılım finans piyasasının etki alanını genişlettiğini dile getirdi.
SUKUK VE KATILIM ENDEKSİ DE ANLATILDI
Sermaye piyasalarındaki faizsiz finans araçlarına da değinen Çınar, sukuk olarak bilinen kira sertifikalarının alternatif finansman açısından önemli bir araç olduğunu söyledi. Uluslararası piyasalarda sukuk ihraçlarının genellikle üç yıl ve üzeri vadelerle gerçekleştirildiğini, Türkiye’de ise üç aylık vadelerle de ihraç yapılabildiğini belirtti. Borsa İstanbul’da işlem gören ve katılım finans ilkelerine uygun 238 şirketin Katılım Endeksi’nde yer aldığını aktaran Çınar, 2023 yılında kurulan Katılım Finans Kefalet A.Ş.’nin de küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin finansmana erişiminde yaşadığı teminat sorunlarının çözümüne yönelik faaliyet yürüttüğünü kaydetti.
ÖĞRENCİLERE KARİYER TAVSİYELERİ
Konuşmasının son bölümünde öğrencilere kariyer planlaması konusunda önerilerde bulunan Çınar, finans sektöründeki dijital dönüşümün yeni uzmanlık alanlarını beraberinde getirdiğini ifade etti. Sürdürülebilirlik raporlaması, finansal teknolojiler ve uluslararası standartlar konusunda bilgi sahibi olmanın gelecekteki istihdam fırsatları açısından önem taşıdığını vurguladı. Öğrencilerin üniversite yıllarını mesleki yetkinliklerini geliştirmek için değerlendirmeleri gerektiğini belirten Çınar, sürdürülebilirlik raporlaması gibi geleceğin meslek alanlarına şimdiden odaklanılması ve ilgili standartların öğrenilmesi tavsiyesinde bulundu. Program, AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayıp Özdemir’in TKBB Genel Sekreter Yardımcısı Fatma Çınar’a teşekkür plaketi takdim etmesiyle sona erdi.
