Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Milli Mücadele döneminde önemli bir merkez olan Afyonkarahisar’ı ilk kez 31 Temmuz 1920 tarihinde ziyaret etti. Büyük Taarruz’un zaferle sonuçlanmasında kritik rol üstlenen kent, Atatürk’ün yurt gezilerinde de özel bir yere sahip oldu. Cumhuriyet’in ilanından sonra da Afyonkarahisar’a ziyaretlerini sürdüren Atatürk’ün kente son gelişi ise 20 Kasım 1937 tarihinde gerçekleşti. İlk ziyaretinden son ziyaretine kadar geçen süreçte Afyonkarahisar ile kurduğu tarihi bağ, kentin Cumhuriyet tarihindeki önemini ortaya koydu.

ATATÜRK, 20 KASIM 1937’DE SON KEZ AFYON’A GELDİ
Doğu ve Güney Anadolu gezisinin ardından Ankara’ya dönen Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 20 Kasım 1937 Cumartesi günü Konya üzerinden Afyonkarahisar’a ulaştı. Saat 13.00 sıralarında özel treniyle kente gelen Atatürk’ü istasyonda kent yöneticileri, askeri yetkililer, öğrenciler, izciler ve vatandaşlar karşıladı. Ziyaretinde dönemin Başbakanı Celal Bayar, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya ve Bayındırlık Bakanı Ali Çetinkaya da kendisine eşlik etti. Karşılamanın ardından beraberindeki heyetle şehir merkezine hareket eden Atatürk, kentteki programına başladı.

ZAFER ANITI’NI YERİNDE İNCELEDİ
Atatürk’ün Afyonkarahisar ziyaretinde öne çıkan duraklardan biri, Milli Mücadele’nin simgelerinden Zafer Anıtı oldu. Afyonkarahisarlıların katkılarıyla heykeltıraş Heinrich Krippel’e yaptırılan bronz anıt, 1937 yılında tamamlanarak Belediye Parkı’na yerleştirilmişti. Anıtı görmek amacıyla parka gelen Atatürk, burada bir süre dinlenerek kahve içti. Ardından Belediye binasına geçen Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Büyük Zafer döneminde karargah olarak kullanılan tarihi yapıyla da yakından ilgilendi.

ASRİ MEZARLIK’TA HAVA ŞEHİTLERİNİ ZİYARET ETTİ
Şehir merkezindeki programını sürdüren Atatürk, Asri Mezarlık’a giderek burada bulunan Hava Şehitlerinin kabirlerini ziyaret etti. Milli Mücadele'nin ardından Cumhuriyet döneminde de askeri ve toplumsal hafızanın önemli merkezlerinden biri olan Afyonkarahisar'da gerçekleştirilen bu ziyaret, dönemin kayıtlarına yansıdı. Atatürk'ün mezarlık ziyaretinin ardından yeni yapılan Vali Konağı'nı da incelediği belirtiliyor. Böylece kentteki tarihi ve idari yapıları kapsayan programını tamamladı.

DÖNEMİN GAZETELERİ TARİHİ ZİYARETİ KAYDA GEÇİRDİ
Atatürk’ün Afyonkarahisar’a gelişi, ziyaretin ertesi günü ulusal basında da geniş yer buldu. 21 Kasım 1937 tarihli Ulus gazetesinde, Atatürk’ün saat 13.00’te kente geldiği ve Belediye ziyaretinin ardından Asri Mezarlık ile Vali Konağı’na geçtiği aktarıldı. Aynı tarihli Cumhuriyet gazetesi de kentteki karşılama törenine ve gerçekleştirilen incelemelere ilişkin bilgilere yer verdi. Dönemin gazete sayfaları, tarihi fotoğraflar ve arşiv belgeleri, ziyaretin ayrıntılarının günümüze taşınmasında önemli kaynaklar arasında yer aldı.

AFYON’DAN ESKİŞEHİR ÜZERİNDEN ANKARA’YA HAREKET ETTİ
Kentteki temaslarını tamamlayan Atatürk, saat 14.00 sıralarında Afyonkarahisar’dan ayrılarak Eskişehir üzerinden Ankara’ya doğru yola çıktı. Bazı tarihi kayıtlarda Eskişehir’e saat 14.20’de ulaştığı belirtilen ziyaret programının ardından yolculuğunu başkentte tamamladı. 20 Kasım 1937 tarihinde gerçekleşen bu geliş ve ayrılış, Atatürk’ün Afyonkarahisar’a yaptığı son ziyaret olarak kayıtlara geçti. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, bu tarihten yaklaşık bir yıl sonra, 10 Kasım 1938’de İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti.

ATATÜRK ODASI TARİHİ MİRASINI KORUYOR
Atatürk’ün Büyük Zafer sırasında karargah olarak kullandığı eski Belediye binası, bugün tarihi kimliğiyle önemini koruyor. Binada bulunan Atatürk Odası, döneme ait eşyalarıyla birlikte müze olarak ziyaretçilere sunuluyor. Afyonkarahisar’ın Kurtuluş Savaşı’ndaki rolünü ve Atatürk’ün kentle kurduğu tarihi bağı yansıtan bu mekan, Cumhuriyet tarihinin yerel hafızadaki izlerinden biri olmayı sürdürüyor. 20 Kasım 1937’deki son ziyaretin 89. yıl dönümünde ise Atatürk’ün kentte bıraktığı tarihi izler bir kez daha hatırlanıyor.









