Afyonkarahisar Belediye Başkanı Burcu Köksal, Antalya’da düzenlenen “Dirençli Şehirlerde Kadın Liderler” panelinde Afyonkarahisar’ın iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yürüttüğü çalışmaları anlattı. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in de katıldığı panelde Köksal, sıfır atık, geri dönüşüm, kentsel dönüşüm, jeotermal enerji, su güvenliği ve çevre yatırımlarına ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Konuşmasıyla katılımcıların ilgisini çeken Köksal, Afyonkarahisar’da hayata geçirilen uygulamaları ve gelecek hedeflerini paylaştı.
BAŞKAN KÖKSAL’DAN EMİNE ERDOĞAN’A TEŞEKKÜR
Konuşmasına katılımcıları Afyonkarahisar halkı adına selamlayarak başlayan Başkan Köksal, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca küresel hedefler ve uluslararası kararlarla sınırlı kalmaması, şehirlerin günlük yaşamında somut karşılık bulması gerektiğini söyledi. Köksal, himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi ile çevre bilincinin yaygınlaşmasına ve doğal kaynakların korunmasına öncülük eden Emine Erdoğan’a teşekkür etti. COP31’in Türkiye’de, Antalya’da düzenlenmesinin önemli bir sorumluluk ve fırsat olduğunu belirten Köksal, zirvenin başarısının alınan kararların mahallelerde, okullarda, sanayide, altyapıda ve vatandaşların günlük yaşamında ne ölçüde karşılık bulduğuyla değerlendirileceğini ifade etti.
“KORUMAK, DÖNÜŞTÜRMEK VE BİRLİKTE BAŞARMAK”
Afyonkarahisar’ın iklim mücadelesindeki yaklaşımını üç kelimeyle özetleyen Başkan Köksal, “Korumak, dönüştürmek ve birlikte başarmak” anlayışıyla hareket ettiklerini söyledi. Suyu korumak, atığı kaynağa dönüştürmek, enerjiyi verimli kullanmak ve bütün çalışmaları toplumun katılımıyla gerçekleştirmek gerektiğini vurgulayan Köksal, iklim direncinin enerji, su, atık, tarım, sanayi, yeşil alan, eğitim ve toplumsal eşitlik politikalarının birlikte yürütülmesiyle sağlanabileceğini dile getirdi. Yerel yönetimlerin iklim politikalarında yalnızca uygulayıcı değil, aynı zamanda çözüm geliştiren ve öncülük eden kurumlar olduğunu belirten Köksal, Afyonkarahisar’da düzenlenen Sıfır Atık Çalıştayı'nda ortaya çıkan değerlendirmeleri de katılımcılarla paylaştı.
JEOTERMAL ENERJİDE AFYON MODELİ
Afyonkarahisar’ın sahip olduğu jeotermal kaynakların sürdürülebilir kullanımına dikkat çeken Başkan Köksal, AFJET'in 1994 yılında kurulduğunu, 1996 yılında ise bölgesel ısıtma çalışmalarına başladığını anlattı. Bugün konutlar, termal oteller, seralar ve diğer kullanım alanları dâhil yaklaşık 3 milyon 666 bin metrekarelik alana bölgesel ısıtma hizmeti sunulduğunu belirten Köksal, sistemin yaklaşık 40 bin öğrencinin eğitim gördüğü Afyon Kocatepe Üniversitesi ve Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi kampüslerinde fosil yakıtla ısınmanın sona ermesine de katkı sağladığını ifade etti. Jeotermal sistemde kapalı devre çalışma ve reenjeksiyon uygulamalarına önem verdiklerini kaydeden Köksal, yaklaşık yüzde 90-95 oranında kapalı devre reenjeksiyon uygulamasına geçildiğini, turizm hattından dönen suların kaynağa geri basılmasını sağlayan 8,5 kilometrelik ilave reenjeksiyon hattının tamamlandığını söyledi.
ATIKTAN ELEKTRİK ÜRETİMİ
Atık yönetimi ve döngüsel ekonomi konusunda Afyonkarahisar'da yürütülen çalışmaları da anlatan Başkan Köksal, Afyonkarahisar İli Çevre Hizmetleri Birliğinin 60 belediye ve İl Özel İdaresi olmak üzere toplam 61 üyesiyle yaklaşık 750 bin kişiye hizmet verdiğini belirtti. İl genelinde günlük ortalama 650 ton evsel atığın taşınması, geri kazanılması ve bertarafının sağlandığını açıklayan Köksal, biyogazdan elektrik üretimi, mekanik ayırma, kompost, biyometanizasyon ve atıktan türetilmiş yakıt uygulamalarının devreye alındığını ifade etti. 2012-2025 döneminde biyogazdan toplam 204 bin 126 megavatsaat elektrik üretildiğini kaydeden Köksal, bu miktarın yıllık ortalama yaklaşık 13 bin 500 konutun elektrik tüketimine eşdeğer olduğunu söyledi. Ayrıca yılda yaklaşık 4 milyon metreküp metan gazının enerjiye dönüştürüldüğünü belirtti.
GERİ DÖNÜŞÜMLE BİNLERCE TON ATIK KAZANDIRILDI
Afyonkarahisar Belediyesi olarak çevre bilincinin geliştirilmesi için her yıl yaklaşık 12 bin öğrenci ve vatandaşa sıfır atık eğitimi verdiklerini belirten Başkan Köksal, son beş yılda yaklaşık 11 bin 828 ton ambalaj atığının geri dönüşüme kazandırıldığını açıkladı. Bu çalışmalar sayesinde yaklaşık 88 bin 657 ağacın korunmasına, 138 milyon litre su ve 20,8 milyon kilovatsaat enerji tasarrufuna katkı sağlandığını, 17 bin 600 ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun azaltıldığını ifade etti. Aynı dönemde 28 ton atık pil, 873 ton tekstil atığı ve 194 ton bitkisel atık yağ toplandığını belirten Köksal, bitkisel atık yağlardan yaklaşık 194 bin litre biyodizel üretimine katkı sunulduğunu kaydetti. Gıda israfının önlenmesine yönelik çalışmalara da değinen Köksal, 18 bin 270 kilogram yemek artığı ve 22 bin 339 kilogram ekmek artığının değerlendirilerek toplam 40 bin 609 kilogram hayvan maması üretildiğini bildirdi.
SU GÜVENLİĞİNDE YENİ YATIRIMLAR
Afyonkarahisar'ın su kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmaları da anlatan Başkan Köksal, yaklaşık 750 kilometrelik içme suyu şebekesinde fiziki kayıpları azaltmak amacıyla hat yenilemeleri, SCADA sistemiyle 7 gün 24 saat izleme, debi ve basınç yönetimi ile kaçak tespit çalışmalarının sürdüğünü söyledi. Kayıp kaçak oranının yüzde 23,41 olduğunu belirten Köksal, bu oranı daha da düşürmek için çalışmaların devam ettiğini ifade etti. Kuraklık riskine karşı 15 yeni içme suyu sondaj kuyusu açıldığını ve mevcut 39 kuyu ile toplam kuyu sayısının 54'e yükseldiğini açıkladı. Günlük yaklaşık 44 bin metreküp atık suyun arıtıldığını da belirten Köksal, arıtma tesisi çıkış sularının tarımsal sulamada değerlendirilmesiyle Nuribey, Salar, Sülümenli ve Karaaslan'daki toplam 905 hektar tarım arazisinin bu projeden yararlandığını söyledi.
GÜNEŞ ENERJİSİ VE YEŞİL ALANLAR
Yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin bilgi veren Başkan Köksal, belediyenin mevcut güneş enerjisi yatırımlarında toplam 17 milyon 791 bin 874 kilovatsaat elektrik üretildiğini açıkladı. Bu üretimle yaklaşık 8 bin 860 ton karbondioksit salımının önlendiğini belirten Köksal, 3 megavat kurulu güce sahip yeni bir güneş enerjisi santrali projesinin de planlandığını ve yıllık yaklaşık 5 milyon kilovatsaat elektrik üretiminin hedeflendiğini kaydetti. Belediyenin toplam peyzaj büyüklüğünün 2 milyon 500 bin metrekare olduğunu belirten Köksal, bunun 1 milyon 850 bin metrekarelik bölümünün yeşil alanlardan oluştuğunu, 462 bin 500 metrekarelik alanda kurakçıl bitkilere yer verildiğini ve 214 ağaçlandırma sahasının bulunduğunu ifade etti.
“KADINLAR İKLİM POLİTİKALARINDA YER ALMALI”
Panelin kadın liderliğine ilişkin bölümünde değerlendirmelerde bulunan Başkan Köksal, kadınların iklim değişikliğinden etkilenen gruplar arasında yer almanın ötesinde çözüm üreten, bilgi geliştiren ve karar alan liderler olduğunu vurguladı. Bir kadın belediye başkanı olarak iklim meselesini yalnızca çevresel bir konu olarak görmediğini belirten Köksal, bunun aynı zamanda sosyal adalet, halk sağlığı, çocukların geleceği, üreticilerin emeği ve kentte yaşayan herkesin yaşam kalitesiyle ilgili olduğunu söyledi.
Kadınların, gençlerin, öğrencilerin, çiftçilerin, işletmelerin ve sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreçlerine katılmasının önemine değinen Köksal, “İklim politikaları kadınların katılımı olmadan eksik kalır. Kadınların liderliğiyle daha kapsayıcı, daha adil ve toplumun ihtiyaçlarına daha yakın çözümler geliştirebiliriz. Biz kadınlar yalnızca geleceğin nasıl olacağından etkilenen kişiler değiliz; o geleceği bugünden kuran karar vericileriz” dedi.
“AFYON OLARAK KATKI SUNMAYA HAZIRIZ”
Konuşmasının sonunda iklim direncinin gelecekte yapılacakların listesinden ibaret olmadığını, bugün atılan adımlarla oluşturulacağını ifade eden Başkan Köksal, su kayıplarının önlenmesi, atıkların ekonomiye kazandırılması, metanın enerjiye dönüştürülmesi, yenilenebilir enerji üretimi ve çevre bilincinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Sıfır Atık Çalıştayı'nda ortaya çıkan önerilerin projelere dönüştürülmesi ve diğer şehirlerle deneyim paylaşımının sürdürülmesi gerektiğini belirten Köksal, yerel yönetimlerin iklim mücadelesinde daha güçlü rol alabilmesi için teknik bilgi, finansman ve ulusal ve uluslararası iş birliklerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Afyonkarahisar olarak daha yaşanabilir, kaynaklarını verimli kullanan ve iklim risklerine karşı hazırlıklı şehirler oluşturulmasına katkı sunmaya hazır olduklarını ifade eden Başkan Köksal, gelecek kuşaklara bırakılacak en değerli mirasın sağlıklı bir çevre, güvenli su kaynakları, temiz enerji ve yaşanabilir bir dünya olduğunu vurgulayarak konuşmasını tamamladı.
