Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) Rektörü Prof. Dr. Adem Arslan, Afyon merkezli olarak başlatılacak Otizm Spektrum Bozuklukları Uygulama ve Araştırma Merkezi projesinin detaylarını açıkladı. Projenin Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı iş birliğiyle yürütüleceğini belirten Arslan, geliştirdikleri “ADES – Aile Destek Sistemi” yazılımıyla kriz anlarında otizmli bireylerin güvenli şekilde hastaneye ulaştırılacağını söyledi.
“OTİZM FEDERASYONU İLE BAŞLAYAN SÜREÇ ULUSAL PROJEYE DÖNÜŞTÜ”
Rektör Arslan, Otizm Federasyonu Başkanı’nın Afyonlu olduğunu ve bu konuda daha önce istişarelerde bulunduklarını hatırlatarak şöyle konuştu: “Bu konuyu uzun süredir konuşuyorduk. Afyon merkezli bir pilot proje başlatma fikri buradan doğdu. Cumhurbaşkanlığı makamına konuyu ilettik ve bir araştırma merkezi kurulması önerildi. Bugün bu öneriyi hayata geçiriyoruz.” Bu kapsamda Otizm Spektrum Bozuklukları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin kurulmasına başlandığını ifade eden Arslan, ayrıca AFSÜ ile Afyon Kocatepe Üniversitesi iş birliğinde Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı ile Aile Danışmanlığı Yüksek Lisans Programı’nın hayata geçirildiğini kaydetti.
ÜÇ BAKANLIKLA PROTOKOL TAMAMLANDI
Projeyi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı’na sunduklarını ve tam destek aldıklarını belirten Arslan, sürecin şu şekilde ilerlediğini söyledi: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: Proje ortaklığı ve sosyal destek mekanizmaları, Sağlık Bakanlığı Klinik ve tıbbi süreçlerin yönetimi, İçişleri Bakanlığı Emniyet ve Jandarma koordinasyonu.” “Üç bakanlıkla da protokol aşamasına geldik. Hastalarımızın acil durumlarda güvenli şekilde karşılanacağı alanları hem acilde hem de klinik düzeyde oluşturduk” diyen Arslan, Afyon’un pilot il olarak seçildiğini, hedefin ise modeli tüm Türkiye’ye yaymak olduğunu vurguladı.
TÜRKİYE’DE YAKLAŞIK 1,5 MİLYON OTİZMLİ BİREY VAR
Arslan, otizmin tek tip bir hastalık olmadığını belirterek şu çarpıcı verileri paylaştı: Afyonkarahisar’da yaklaşık 1.300–1.500 otizmli birey bulunduğu tahmin ediliyor. Türkiye genelinde ise bu sayının yaklaşık 1,5 milyon olduğu düşünülüyor. “Her otizmli birey ayrı bir vakadır. Bu nedenle her biri bireysel olarak değerlendirilmelidir. Biz merkezimizde iki hastayı pilot olarak inceledik ve kriz yönetimi konusunda önemli sonuçlar elde ettik” dedi.
KADES BENZERİ “ADES” SİSTEMİ GELİYOR
AFSÜ’nün kendi yazılım ekibi tarafından geliştirilen ADES (Aile Destek Sistemi) hakkında bilgi veren Arslan, sistemi şöyle anlattı: “Otizmli bireyin ailesi, kriz anında cep telefonundan tek tuşa bastığında sistem aynı anda 112 Acil, Emniyet ve Jandarma’ya düşecek. Ambulans, polis ve jandarma eş zamanlı olarak ailenin adresine yönlendirilecek.” Bu sistemle hem sağlık hem de güvenlik boyutunun birlikte yönetileceğini ifade eden Arslan, ayrıca müdahale ekiplerinin özel eğitimden geçirileceğini belirtti: “Polis ve sağlık ekiplerine otizm konusunda özel eğitim vereceğiz. Gürültü, fiziksel temas, kalabalık gibi durumlara dikkat edilerek hastalarımız onuruna yakışır şekilde hastaneye ulaştırılacak.”
HEDEF KRİZİ ÖNLEMEK VE TOPLUMA KAZANDIRMAK
Merkezin sadece kriz anında müdahale değil, aynı zamanda rehabilitasyon ve toplumsal entegrasyon amacı taşıdığını belirten Arslan şu ifadeleri kullandı:
Hafif düzey otizmli bireyler: Eğitimle topluma tam kazandırılabilir.
Orta düzey otizmli bireyler: Hafif düzeye çekilmesi hedefleniyor.
Ağır düzey otizmli bireyler: Orta düzeye getirilmesi amaçlanıyor.
“Ne kadar çok bireyi topluma kazandırabilirsek o kadar başarılı olacağız. Bu modelin dünyada bir benzeri yok” diyen Arslan, çalışmaların doğru yönde ilerlediğini sözlerine ekledi.
