TÜBİTAK 2237-A Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Desteği Programı kapsamında başlayan AKÜ Sosyal Tesislerinde düzenlenen eğitimlerin ilkinde, AKÜ TTO Koordinatörü ve Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Atilla Evcin, “TÜBİTAK ARDEB Projeleri Hazırlama Eğitimi” konulu sunumu yaptı. Evcin, AR-GE çalışmalarının çoğunlukla dış destek mekanizmalarıyla yürütüldüğünü belirterek üniversitelerin mevcut imkânlarının tek başına yeterli olmadığını kaydetti. Evcin, “Araştırma faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için TÜBİTAK, Avrupa Birliği fonları, KOSGEB ve bakanlık destekleri gibi farklı kaynaklardan yararlanmak gerekiyor. Başvuru sayılarındaki artış ise desteklenme oranlarını düşürüyor. Bunun nedenleri arasında bütçe kısıtları kadar proje hazırlık aşamasında yapılan basit hatalar da yer alıyor” diye konuştu. Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) hakkında bilgi veren Evcin, programların çağrılı, dönemli ve sürekli başvuruya açık olmak üzere farklı kategorilerde yürütüldüğünü söyledi. Evcin, araştırmacıların proje konularına ve bütçe ihtiyaçlarına göre uygun destek programlarını tercih etmeleri gerektiğini vurgulayarak, kalkınma planlarında öncelikli görülen alanlara yönelik özel çağrıların açıldığını kaydetti.
“PROJELERDE EN KRİTİK UNSUR ÖZGÜN DEĞER”
Ulusal destek programlarında değerlendirme ölçütlerinin büyük ölçüde ortak olduğunu dile getiren Evcin, özgün değer ve yenilikçi yaklaşımın en yüksek ağırlığa sahip ölçütlerden biri olduğunu ifade etti. Evcin, “Katıldığımız panellerde en sık karşılaşılan sorunlardan biri, projelerin özgün yönünün yeterince ortaya konulamaması. Bir projenin yenilikçi tarafı güçlü şekilde vurgulanmadığında diğer ölçütlerden yüksek puan alınsa bile başarı şansı azalıyor” dedi. AR-GE projelerinin araştırmacılara yalnızca mali destek sunmadığını belirten Evcin, bu süreçlerin bilgi birikiminin geliştirilmesine, iş birliklerinin artırılmasına ve akademik görünürlüğün güçlendirilmesine katkı sağladığını söyledi. Üniversitelerin proje performanslarının düzenli olarak raporlandığını ifade eden Evcin, başarılı proje kültürünün kurumlar açısından önemli bir itibar unsuru olduğunu kaydetti.
“PROJE HAZIRLIĞI UZUN VE PLANLI BİR SÜREÇ GEREKTİRİYOR”
Başarılı bir proje için kapsamlı literatür taramasının önemine dikkat çeken Evcin, araştırmacıların alanlarındaki eksiklikleri doğru tespit ederek özgün katkılarını ortaya koymaları gerektiğini söyledi. Evcin, “Bir proje fikrinin olgunlaşması ve güçlü bir başvuru dosyasına dönüşmesi zaman alıyor. Projenin büyüklüğüne bağlı olarak hazırlık süreci en az altı ay sürebiliyor” dedi. TÜBİTAK destek programlarında her yıl çeşitli güncellemeler yapıldığını ifade eden Prof. Dr. Atilla Evcin, araştırmacıların başvuru süreçlerini kolaylaştıran birçok yeniliğin uygulamaya alındığını söyledi. Evcin, “Son yıllarda getirilen önemli yeniliklerden biri video yükleme imkânı oldu. Eğer projenizle ilgili bir ön çalışmanız varsa ya da uygulayacağınız yöntemi ve konuya hâkimiyetinizi panelistlere daha iyi aktarmak istiyorsanız belirli süre ve dosya sınırları içerisinde video yükleyebiliyorsunuz” dedi.
Başvuru süreçlerinin tamamen dijital ortama taşındığını ifade eden Evcin, artık herhangi bir belge çıktısı istenmediğini, tüm işlemlerin çevrim içi sistem üzerinden yürütüldüğünü kaydetti. Büyük veri ile çalışan araştırmacılar için veri yönetim planı uygulamasının da önemli bir kolaylık sağladığını belirten Evcin, e-imza sistemine geçilmesiyle birlikte başvuru süreçlerinin daha hızlı hale geldiğini söyledi. İlk kez proje başvurusu yapan araştırmacılara ilave puan verildiğini dile getiren Evcin, burs miktarlarının ve proje bütçe üst limitlerinin de her yıl artırıldığını ifade etti. Evcin, “3501 Kariyer Geliştirme Programı ile 1005 programlarının üst limitleri yükseltilirken, 1002 A ve B modüllerinin kapsamı genişletildi. Aynı şekilde 1001 programının bütçe üst limitlerinde de artışlar yapıldı” diye konuştu.
“YÜRÜTÜCÜLERE DEĞERLENDİRME KONUSUNDA TERCİH HAKKI TANINIYOR”
Yeniden başvuru yapılan projelerde yürütücülere bazı tercih imkânları sunulduğunu belirten Evcin, “Eğer proje değerlendirme sonucunda geliştirilebilir düzeyinde bir puan aldıysa, yeniden başvuru sırasında projenin önceki panelistler tarafından mı yoksa yeni panelistler tarafından mı değerlendirilmesini istediğinize ilişkin bir tercih hakkı tanınıyor” dedi. Araştırmacıların değerlendirme raporlarını dikkate alarak bu konuda karar verebildiklerini ifade eden Evcin, “Eğer projenizin desteklenmeye yakın olduğunu, ancak panelistlerin konuya yeterince hâkim olmadığını ya da değerlendirme sürecinde bazı eksiklikler bulunduğunu düşünüyorsanız, yeni panelist atanmasını talep etme imkânınız bulunuyor” ifadelerini kullandı.
