Avrupa Bilim ve Teknolojide İş Birliği (COST) programı kapsamında yürütülen araştırmada, Blastocystis mikroorganizmasının teşhisinde kullanılan yöntemler, hekimlerin klinik yaklaşımları ve sağlık sistemlerindeki uygulama farklılıkları değerlendirildi. Avrupa genelinde gerçekleştirilen kapsamlı çalışmada, laboratuvarların mevcut teknik kapasitesi ile klinisyenlerin hastalığa yönelik değerlendirmeleri arasındaki farklılıklar ortaya çıkarılarak ortak teşhis ve izleme standartlarına duyulan ihtiyaç belirlendi.
LABORATUVARLARDA GELENEKSEL TEŞHİS YÖNTEMİ ÖNE ÇIKIYOR
Araştırma sonuçlarına göre klinik ve laboratuvarların yüzde 61,6’sı Blastocystis teşhisinde geleneksel mikroskopi yöntemini kullanıyor. İleri moleküler yöntemlerin tek başına tercih edilme oranı ise yüzde 16,9’da kalıyor. Mikroskobik incelemenin düşük duyarlılığına rağmen bu yöntemin yaygınlığını koruduğu belirlenirken laboratuvarların yüzde 75’inde mikroorganizmanın alt türlerini belirlemeye yönelik tiplendirme işlemlerinin yapılmadığı tespit edildi. Ayrıca pozitif sonuçların hekimlere bildirilmesinde ortak bir standardın bulunmadığı, vakaların yüzde 20,5’inde ise laboratuvar sonuçlarının klinisyenlere hiç iletilmediği ortaya çıktı.
HEKİMLERİN YÜZDE 96’SI BAĞIRSAK ŞİKÂYETLERİYLE İLİŞKİLENDİRİYOR
Çalışmada klinisyenlerin yüzde 96’dan fazlasının Blastocystis varlığını mide-bağırsak şikâyetleriyle doğrudan ilişkilendirdiği belirlendi. Tedavi tercihlerinde ise bağırsak mikrobiyotası üzerinde olumsuz etkileri bulunabilen antibiyotiklerin öne çıktığı, metronidazolün yüzde 57,8 ile ilk sırada yer aldığı görüldü. Araştırmacılar, klinik değerlendirmeler ile laboratuvarların teşhis kapasitesi arasındaki uyumsuzluğun giderilmesi gerektiğine dikkat çekti.
“TEK SAĞLIK” YAKLAŞIMIYLA ORTAK STANDART ÇAĞRISI
Araştırmacılar, alandaki temel sorunların yalnızca bütçe yetersizliğinden kaynaklanmadığını, ortak klinik kılavuzların bulunmaması ve araştırma grupları arasındaki iletişim eksikliğinin de önemli engeller oluşturduğunu vurguladı. İnsan, hayvan ve çevre sağlığını bir bütün olarak ele alan “Tek Sağlık” (One Health) yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini belirten ekip, Avrupa genelinde ortak teşhis, tedavi ve izleme protokollerinin oluşturulması çağrısında bulundu. Çalışmanın, Blastocystis konusundaki bilimsel bilgi birikiminin geliştirilmesine ve sağlık uygulamalarında ortak standartların oluşturulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
