Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), firmaların yurt dışından elde ettikleri döviz gelirlerinin Türk lirasına dönüşümünü teşvik eden düzenlemesinde yeni uygulamaya geçiliyor.
REEL SEKTÖRÜ GÜÇLENDİREN POLİTİKALAR SÜRDÜRÜLECEK
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, TCMB’nin döviz dönüşüm desteği uygulamasının etkinliğini artırmaya yönelik adımlar atıldığını belirtti. Şimşek, düzenlemenin temel amacının destek mekanizmasını daha etkin ve kapsayıcı hale getirerek firmaların gerçek ekonomik faaliyetleriyle uyumlu bir yapıya kavuşturmak olduğunu ifade etti.
İhracata üretim ve tedarik yoluyla katkı sunan firmaların da destek mekanizmasına erişiminin kolaylaşacağını bildiren Şimşek, “Bu kapsamda Merkez Bankasının firmalara yönelik döviz dönüşüm desteğinde daha esnek ve sade uygulama şartları getirirken, daha fazla firmamızın bu destekten yararlanması için adım atıldı. Üreten, istihdam ve katma değer yaratan reel sektörümüzün her zaman yanında olacak, sahadan gelen önerileri de dikkate alarak firmalarımızı desteklemeye devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
YENİ UYGULAMA TALİMATI 1 EKİM’DE YÜRÜRLÜKTE
TCMB’nin “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”i ağustos ayında Resmi Gazete’de yayımlanmıştı. Düzenlemenin ardından uygulamanın ayrıntılarını içeren talimat da yayımlandı. TCMB, “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı”nı yürürlüğe koydu. Yeni uygulama kapsamında döviz almama taahhüdü kaldırılırken, firmaların katma değeri ve döviz pozisyon oranı esas alınacak. Uygulama talimatı 1 Ekim’den itibaren yürürlüğe girecek.
DÖVİZ SATIŞ LİMİTİ KATMA DEĞERE GÖRE HESAPLANACAK
Talimata göre, destek kapsamında satılabilecek döviz tutarı firmanın katma değeriyle ilişkilendirilecek ve destek tutarına üst limit getirilecek. Firmanın yıllık döviz satış limiti, Gelir İdaresi Başkanlığından temin edilecek yıllık faaliyet kârı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından alınacak 12 aylık iş gücü maliyetinin toplanmasıyla hesaplanacak katma değer kadar olabilecek. Döviz almama taahhüdünün yerine ise döviz pozisyonu şartı getirilecek. Destekten yararlanmak isteyen firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatına veya aktif büyüklüğüne oranının, yani döviz pozisyonu oranının, yüzde 10’u aşmaması gerekecek. Firmalar, döviz pozisyon oranlarını yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından hazırlanan ve 15 gün süreyle geçerli olacak “Döviz Pozisyonu Bildirim Formu” ile belgeleyecek.
TEDARİKÇİ FİRMALAR DA DESTEK ALABİLECEK
Aracı ihracatçı kullanan tedarikçi firmalar da kendi limitleri ölçüsünde döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilecek. Aracılı ihracatta, ihracata yönelik ürün tedarik eden firmaların destekten doğrudan faydalanmasına imkan sağlanacak. Aracı ihracatçı tarafından tedarikçi adına gerçekleştirilen döviz satışına ilişkin Türk lirası karşılığı aracı ihracatçıya aktarılırken, destek ödemesi doğrudan tedarikçiye yapılabilecek. Bu işlemlerde tedarikçi firmanın kendisine ait döviz satış ve destekten yararlanma limitleri ile döviz pozisyonu oranı dikkate alınacak. Böylece tedarikçi firmaların destek mekanizmasından yararlanmasının kolaylaştırılması hedefleniyor.
BANKALARIN SORUMLULUĞU ARTIRILACAK
Yeni düzenlemeyle aracı bankaların görev ve sorumlulukları da artırılacak. Kontrol mekanizmasının güçlendirilmesiyle uygulamanın daha etkin yürütülmesi sağlanacak. Aracı bankalara, firmalardan destek tutarı üzerinden azami yüzde 1 komisyon alma imkanı getirilecek. Bankaların aracılık işlevleri güçlendirilirken, denetim ve kontrol süreçleri de sıkılaştırılacak. Düzenlemeyle döviz dönüşüm desteğinin daha etkin uygulanması ve destek mekanizmasında oluşabilecek suistimallerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
