Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), şirketlere ait ticari araçların kullanımına ilişkin sigortalılık denetimlerinde yeni esaslar belirledi. 19 Ekim 2026 tarihli genelgeyle trafik tutanaklarına dayalı işlemlerde değişikliğe gidilirken, ticari araç kullanan kişilerin sigortalı olup olmadığının hangi koşullarda değerlendirileceği yeniden düzenlendi.
2021 yılından bu yana Emniyet Genel Müdürlüğü ile SGK arasında yürütülen uygulama kapsamında, trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan sürücülerin bilgileri kuruma iletiliyor. SGK ise bu kişilerin ilgili işyerinde sigortalı olarak çalışıp çalışmadığını inceliyor.
TRAFİK TUTANAĞINA BAKILARAK DOĞRUDAN CEZA KESİLMEYECEK
SGK'nın 2026/22 sayılı genelgesiyle birlikte trafik cezası tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi işveren arasında geçmişte herhangi bir çalışma ilişkisi bulunmuyorsa yalnızca tutanağa dayanılarak doğrudan sigortalılık tescili ve ceza işlemi yapılmayacak.
Bu durumdaki dosyalar sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Araç sahibi ve sürücünün ifadeleri alınarak aralarında iş ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılacak.
AKRABALIK VE ARKADAŞLIK İLİŞKİSİ DE İNCELENECEK
Yeni uygulamada araç sahibi ile sürücü arasındaki akrabalık ve arkadaşlık ilişkileri de dikkate alınacak. Şirket aracının geçici olarak ödünç verilmesi gibi durumlar ayrıca değerlendirilecek.
Örneğin şirket aracını kullanan kişinin araç sahibinin akrabası veya arkadaşı olması durumunda, kullanımın kişisel amaçlı mı yoksa iş kapsamında mı gerçekleştiği araştırılacak. Yapılacak inceleme sonucunda sürücünün fiilen çalışmadığı ve taraflar arasında hizmet ilişkisi bulunmadığı belirlenirse kayıt dışı istihdam gerekçesiyle ceza uygulanmayacak.
Ancak sürücünün işyerinde fiilen çalıştığının tespit edilmesi halinde SGK tarafından sigortalılık ve idari para cezası işlemleri gerçekleştirilebilecek.
SİGORTASIZ İŞÇİ ÇALIŞTIRANA 165 BİN 150 TL CEZA
Şirket aracında kayıt dışı işçi çalıştırıldığının belirlenmesi halinde işverenlere 5510 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanabilecek.
2026 yılı brüt asgari ücretine göre, sigortasız işçi çalıştırıldığının ilgili kamu kurumlarının denetimiyle tespit edilmesi ve işe giriş bildirgesinin verilmemiş olması durumunda her bir çalışan için 66 bin 60 TL ceza öngörülüyor.
Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ise ceza 165 bin 150 TL'ye kadar çıkabiliyor. Ayrıca prim ve hizmet belgeleri ile ücret bordrolarında eksiklik bulunması gibi durumlarda ilave yaptırımlar da uygulanabiliyor.
ESKİ DOSYALAR İÇİN DE GEÇERLİ OLACAK
Yeni genelgeyle aynı işyerinde birden fazla kez çalıştığı tespit edilen kişilerin sigortalılık sürelerinin hesaplanmasına ilişkin esaslar da belirlendi.
Buna göre birden fazla çalışma tespiti bulunması halinde en eski tarihli tespit işe giriş tarihi olarak kabul edilecek. Çalışmanın bulunmadığı bir dönemin ardından yeniden tespit yapılması durumunda ise yeni bir işe giriş tarihi esas alınacak.
Düzenleme, SGK birimlerinde incelemesi devam eden ancak henüz sonuçlandırılmamış dosyalar için de uygulanacak.
