Uzmanlar, gluten hassasiyetinin sadece mide rahatsızlıklarıyla sınırlı kalmadığını vurguluyor. 2026 yılına dair güncel sağlık verileri, teşhis edilmemiş gluten intoleransının kronik yorgunluktan depresyona, erken kemik erimesinden çocuklarda gelişim geriliğine kadar geniş bir yelpazede olumsuz etkiler yarattığını gösteriyor. Özellikle "beyin sisi" yaşayan pek çok kişi, beslenme alışkanlıklarını değiştirdiğinde zihinsel berraklıklarını kazanıyor.
"GİZLİ GLUTEN" TUZAĞINA DİKKAT
Haber ekibimizin ulaştığı gıda mühendisleri, glutenin sadece ekmek ve hamur işlerinde bulunmadığını belirtiyor. Hazır soslar, dondurmalar, paketli atıştırmalıklar ve hatta bazı diş macunlarında bile "kıvam artırıcı" olarak kullanılan gluten, farkında olmadan günlük yaşamda sıkça tüketilmeye devam ediyor.
GLUTEN NEDİR VE VÜCUT ONU NASIL FARK EDER?
Gluten, buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan bir protein grubudur. Gliadin ve glutenin adlı iki bileşenden oluşur. Mutfakta, hamura esneklik kazandırarak ekmeğin kabarmasını sağlar ve çiğnenebilir bir doku oluşturur. Ancak bazı bireylerde, gluten vücut tarafından "yabancı" bir madde olarak algılanabilir ve bu da sağlık sorunlarına yol açabilir.
VÜCUTTA GLUTENLE İLGİLİ BELİRTİLER
Glutenle ilgili sağlık sorunları, çölyak hastalığı, gluten hassasiyeti ve buğday alerjisi gibi durumlarla kendini gösterir. Vücutta glutenin verdiği sinyaller farklı şekillerde görülebilir:
Sindirim Sistemi Sinyalleri: Aşırı şişkinlik, gaz, kronik ishal veya kabızlık, mide krampları
Nörolojik Belirtiler: Beyin sisi, baş ağrıları ve açıklanamayan yorgunluk
Cilt ve Eklem Belirtileri: Kaşıntılı deri döküntüleri ve eklem ağrıları
Besin Eksiklikleri: Çölyak hastalarında demir ve B12 eksiklikleri sık görülür.
Teşhis Yöntemleri
Glutenle ilgili sorunları belirlemenin birkaç yolu vardır:
Kan Testleri: Antikor seviyeleri incelenir.
Endoskopi ve Biyopsi: Bağırsaktaki hasarı görmek için yapılır.
Eliminasyon Diyeti: 2-4 hafta boyunca glutensiz bir diyet uygulanarak semptomlar gözlemlenir.
BİLİM NE DİYOR?
TÜBİTAK ve uluslararası tıp dergilerinde yayımlanan araştırmalar, modern buğdayın genetik yapısının değişmesiyle birlikte vücudun gluten sindirmekte zorlandığını savunuyor. Uzmanlar, kendi başına teşhis koymaktan kaçınılması gerektiğini ve mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına danışılması gerektiğini belirtiyor.
GLUTENSİZ YAŞAM REHBERİ: NE YENİR, NE YENMEZ?
Gluten hassasiyeti olan bireyler, glüten içeren gıdalardan kaçınarak daha sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Ancak, glutenin gizli olduğu yiyecekleri fark etmek önemlidir. Uzmanlar, bu tür gıdalardan kaçınarak sağlığınızı korumanın mümkün olduğunu, ancak her bireyin durumunun farklı olabileceğini vurgulamaktadır.
