Türkiye’de insansız hava araçlarının (İHA) lojistik, sağlık ve denetim alanlarında kullanılmasına yönelik yeni bir sistem hayata geçirilmeye hazırlanıyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı kapsamında, gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış özel hava koridorları oluşturulacak.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, “dron otoyolları” olarak adlandırılan sistemle kara trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık modelinin kurulacağını belirtti. Belirlenen güzergâhlarda insansız hava araçlarının güvenli ve kontrollü şekilde uçuş gerçekleştirmesi amaçlanıyor.
UÇUŞLAR YAPAY ZEKA İLE KONTROL EDİLECEK
Oluşturulacak hava koridorlarının sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasitesi ve araçlar arasındaki güvenli mesafeler dijital ortamda tanımlanacak. Uçuş trafiği ise İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden yönetilecek.
Yapay zeka destekli altyapı sayesinde uçuş rotaları ve olası riskler sürekli takip edilecek. Tehlikeli bir durum tespit edilmesi halinde güzergâhlar değiştirilebilecek, koridorların sınırları daraltılabilecek veya insansız hava araçlarının iniş yapması sağlanabilecek.
Bağlantının kesilmesi ihtimaline karşı da İHA'ların yerleşim alanlarından uzakta önceden belirlenen güvenli acil iniş noktalarına yönlendirilmesi planlanıyor.
HASTANELER ARASINDA KAN VE İLAÇ TAŞINABİLECEK
Dron otoyollarının özellikle lojistik ve sağlık alanlarında kullanılması hedefleniyor. Sistem kapsamında şehirler arasında kargo taşımacılığı ve düzenli lojistik seferleri gerçekleştirilebilecek.
Öne çıkan kullanım alanları şöyle sıralanıyor:
-
Hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınması.
-
Ulaşımı zor adalara ve kış aylarında yolları kapanan yerleşim yerlerine ihtiyaç malzemelerinin ulaştırılması.
-
Organize sanayi bölgeleri, limanlar ve fabrikalar arasında parça taşımacılığı yapılması.
-
Enerji, boru ve demiryolu hatlarının uzun mesafeli denetimlerinin gerçekleştirilmesi.
HOBİ AMAÇLI UÇUŞLARA İZİN VERİLMEYECEK
Bakan Uraloğlu, oluşturulacak hava koridorlarının bireysel ve hobi amaçlı uçuşlara kapalı olacağını bildirdi. Uçuşların yalnızca SHGM'den operasyonel izin almış yetkili işletmeler tarafından gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Operasyonlarda P2 lisansına sahip pilotların görev alması, kullanılacak insansız hava araçlarının ise tescilli olması gerekecek. Ayrıca araçlarda uzaktan tanımlama, coğrafi sınırlama ve gerekli yazılım sertifikalarının bulunması şartı aranacak.
Yeni sistemle birlikte insansız hava araçlarının yalnızca kısa mesafeli uçuşlarda değil, uzun mesafeli ve düzenli taşımacılık faaliyetlerinde de kullanılması amaçlanıyor.
