Kış aylarında artan soğuk hava koşulları ve gribal enfeksiyonlarla birlikte vatandaşların bağışıklık sistemini desteklemek amacıyla bitki çaylarına yöneldiği gözlenirken, uzmanlar kış çaylarının doğru hazırlanması ve ölçülü tüketilmesi gerektiği konusunda uyarılarda bulundu. Ihlamur, nane, limon, elma, tarçın, zerdeçal ve ekinezya gibi bitkilerle hazırlanan karışımların rahatlatıcı etkisi bulunsa da tek başına hastalıklara karşı koruyucu ya da tedavi edici olmadığı vurgulandı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden Prof. Dr. Fatih Özbey, bitki çaylarının içerik kadar hazırlanış ve tüketim şeklinin de sağlık açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
HER BİTKİ AYNI ŞEKİLDE HAZIRLANMIYOR
Uzmanlara göre kış çaylarının hazırlanmasında kullanılan bitkilere göre farklı yöntemler uygulanması gerekiyor. Sert meyve ve kök grubundaki bitkilerin belirli süre kaynatılması gerekirken, bazı bitkilerin yalnızca sıcak suda demlenmesi ya da ılık suda bekletilerek tüketilmesi öneriliyor. Gereğinden fazla kaynatılan bitki çaylarının hem acı bir tat oluşturduğu hem de içeriğindeki etken maddelerin ve uçucu yağların etkisini kaybetmesine neden olduğu belirtiliyor. Bu nedenle bitki çaylarının gelişigüzel değil, usulüne uygun yöntemlerle hazırlanmasının önem taşıdığı ifade ediliyor.
SAKLAMA KOŞULLARI SAĞLIK AÇISINDAN BELİRLEYİCİ
Prof. Dr. Fatih Özbey, kış çaylarında kullanılan bitkilerin üretim ve saklama koşullarının da en az hazırlanışı kadar önemli olduğunu belirterek, küf ve benzeri zararlı oluşumların bulunmadığı, temiz ortamlarda üretilmiş ve uygun şartlarda saklanmış ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini kaydetti. Evde kurutulan ya da satın alınan bitkilerin gıda güvenliği kurallarına uygun olması gerektiğine dikkat çekildi.
BAZI GRUPLAR DAHA DİKKATLİ OLMALI
Uzmanlar, bitki çaylarının herkes tarafından sınırsız tüketilemeyeceğini vurgulayarak özellikle çocuklar, ileri yaştaki bireyler, hamileler, emziren anneler ve kronik hastalık nedeniyle düzenli ilaç kullanan kişilerin tüketim öncesinde mutlaka doktora danışması gerektiğini belirtti. Doğal içeriklerin her zaman zararsız olmadığına dikkat çekilerek kontrolsüz tüketimin beklenmeyen sağlık sorunlarına yol açabileceği ifade edildi.
GÜNDE 1–3 FİNCAN SINIRI ÖNERİLİYOR
Kış çaylarının demleme sonrası uzun süre bekletilmeden tüketilmesi gerektiği, bekletilen çayların hem etkisini kaybettiği hem de acılaştığı bildirildi. Sağlıklı yetişkin bireyler için günlük tüketimin çayın içeriğine bağlı olarak 1 ila 3 fincan arasında sınırlandırılması tavsiye edilirken, aşırı tüketimin fayda yerine zarar oluşturabileceği uyarısı yapıldı. Uzmanlar, ölçülü ve bilinçli tüketimin kış çaylarından beklenen faydanın sağlanmasında temel unsur olduğunun altını çizdi.
