Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) İslâm İktisadı ve Finans Uygulama ve Araştırma Merkezi (AKİFAM) tarafından “İslam İktisadında Sosyal Finans” konulu konferans gerçekleştirildi. İlahiyat Fakültesi Özcan Halaç Eğitim Binası Konferans Salonunda Kuran-ı Kerim tilavetiyle başlayan konferansa, Karz-ı Hasen Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Koca konuşmacı olarak katıldı. İlahiyat Fakültesi Dekan V. Prof. Dr. Mebrure Doğan ile öğretim üyeleri ve öğrencilerin de hazır bulunduğu etkinlikte, Koca vakıf bünyesinde hayata geçirilen “Genç Yuva Kooperatifi” modelini ve faizsiz evlilik finansmanı hakkında bilgi verdi.
İKTİSADİ SORUNLARA KARZ-I HASEN ÇÖZÜMÜ
Konuşmasına yeryüzünün imar edilmesi sorumluluğuna değinerek başlayan Koca, modern dünyada Müslümanların en büyük sorunlarından birinin varlık eksikliği değil, finansal süreçlerin yönetilememesi olduğunu belirtti. Kapitalist ve liberal ekonomik sistemlerin sunduğu bankacılık ve kredi mekanizmalarına alternatif olarak İslâm iktisadının “Karz-ı Hasen” (güzel borç) ilkesini öneren Koca, “Karz-ı Hasen kavramı Kur’an-ı Kerim’de 5 farklı surede ve 6 ayette geçer ve Allah tarafından şahsileştirilen özel bir ibadet alanıdır. Borç veren, hiçbir nema veya karşılık beklemeden, sadece toplumsal barış ve dayanışmayı hedefler” ifadelerini kullandı.
EVLİLİK FİNANSMANINDA YENİ BİR MODEL: GENÇ YUVA KOOPERATİFİ
Koca, vakıf olarak evlilik konusunu merkezlerine aldıklarını dile getirerek, “Gençler finansal zorluklar nedeniyle evliliklerini geciktiriyor veya yanlış borçlanmalar sebebiyle kurulan yuvalar kısa sürede sarsılıyor. Boşanmaların en önemli sebeplerinden biri ekonomik sorunlardır. Kur’an-ı Kerim’deki ‘Evlendiriniz’ emri uyarınca bu sorumluluğu üstlendik” dedi. Türkiye’de nemasız borç vermenin bankacılık sistemi dışında kısıtlamalara tabi olduğunu hatırlatan Koca, bu engeli aşmak ve meşru bir zemin oluşturmak amacıyla “Genç Yuva Kooperatifi”ni kurduklarını ifade etti. Vakıf, kooperatife borç verirken, kooperatif ortağı olan gence kaynağı aktarıyor ve böylece ortaklar arası bir dayanışma mevzuatı oluşturuluyor.
BAŞVURU KRİTERLERİ VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ
Koca, kooperatiften faydalanmak isteyen gençler için başvuru sahibinin 33 yaşını geçmemiş olması, çiftlerin her ikisinin de ilk evliliğini yapıyor olması, borcun geri ödenebilirliğinin bulunması ve en az bir tarafın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması gibi temel şartlar arandığını açıkladı. Değerlendirme sürecinin dijital ve şeffaf bir puanlama sistemiyle yürütüldüğünü kaydeden Koca, Findeks raporu, adli sicil kaydı, gelir beyanı ve vukuatlı nüfus kayıt örneği gibi belgelerin istendiğini belirtti. Ayrıca her başvuruda kefil ve referans teyidinin yapıldığını, uzman ekiplerin adaylarla ve referanslarıyla mülakat gerçekleştirdiğini sözlerine ekledi.
293 MİLYON LİRALIK FAİZSİZ FON DÖNGÜSÜ
Vakfın mali verilerini paylaşan Koca, yola 500 bin liralık sermaye ile çıktıklarını, bağışçılar ve geri ödemelerin oluşturduğu döngü sayesinde bugün 90 milyon liralık bir anaparaya ulaştıklarını belirtti. Koca, tahsil edilen borçların sisteme dâhil edilmesiyle bugüne kadar toplam 293 milyon liralık kaynağın gençlere ulaştırıldığını ifade etti. Borç miktarı çiftlerin ihtiyacına ve ödeme kapasitesine göre belirleniyor; şu ana kadar tek seferde en fazla 400 bin lira finansman sağlanmış. Ödemeler resmi nikâh tarihinden 90 gün önce başlıyor ve düğünden sonra 10 ile 18 ay arasında değişen vadelerle gerçekleştiriliyor.
BORÇ ÖDEME HASSASİYETİ VE ZEKAT FONU GÜVENCESİ
Sistemin en dikkat çekici yönünün borç ödeme disiplini olduğunu söyleyen Koca, “Bugüne kadar 1616 çiftten 985’i borcunu tamamen kapatmıştır. Sadece 17 çift borcunu ödeyememiştir. Ödeme kabiliyetini yitiren bu çiftlerin toplam 500 bin liralık borcu vakfın zekât fonundan karşılanmıştır. Vakıf bugüne kadar hiçbir borçlu hakkında icra veya haciz işlemi başlatmamıştır” dedi. Koca, sistemin işleyişinde Hz. Muhammed’in borç ödeme hassasiyetinin rehber alındığını ve Kumtel firmasının ankastre set desteğiyle sosyal finans modeline katkı sağladığını belirtti.
ŞEFFAFLIK VE BAĞIMSIZ DENETİM
Tüm finansal süreçlerin şeffaf bir şekilde yönetildiğini belirten Koca, vakıf ve kooperatifin Sermaye Piyasası Kurulu denetiminden geçmiş bağımsız denetim şirketleri tarafından her yıl raporlandığını ifade etti. Tüm rasyolar ve veriler internet sitesi üzerinden anlık olarak takip edilebiliyor. Amaçlarının bu modelin diğer sivil toplum kuruluşları tarafından da örnek alınarak yaygınlaştırılması olduğunu dile getirdi.
Konferans, İlahiyat Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Mebrure Doğan’ın, Karz-ı Hasen Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Mehmet Koca’ya plaket takdim etmesi ve ardından gerçekleştirilen soru-cevap bölümü ile sona erdi.
