Afyonkarahisar ‘da yerel halkın sıkça kullandığı ve ülke genelinde bilinen mecaz anlamda zihnin kendine gelmesini ifade eden ve “henüz uyanmadım, kendime gelemedim” anlamında kullanılan ‘Afyonum Patlamadı’ deyimi Osmanlı dönemine dayanıyor. Ortaya çıkış hikayesi ise bazı kaynaklara göre şu şekilde anlatılıyor:
‘AFYONUM PATLAMADI’ DEYİMİNİN ORTAYA ÇIKIŞI
Özellikle Ramazan ayında oruç tutan bazı kişiler, bir tür uyuşturucu olan afyonu sahurda midede çözülmesi için deriye sararak yutuyor. Ardından mide asidiyle bu sarım “patlıyor” ve afyon etkisini göstererek rahatlatıldığı anlatılıyor. Eğer kapsül zamanında çözülüp patlamazsa, kişi sabah saatlerinde beklendiği gibi rahatlayamıyor uykulu veya huysuz bir halde oluyor. Halk, bu durumu anlatmak için “afyonum patlamadı” ifadesi doğuyor. Böylelikle halk arasında kullanımı sıklaşarak günümüzde farklı anlamlar için de kullanılıyor.
GÜNÜMÜZ KULLANIMI
Bugün deyim, uyuşturucuyla ilgili gerçek durumdan ziyade, mecaz anlamda ‘henüz tam uyanamadım, kendime gelmedim’ demek için kullanılıyor. Sabah kahvaltısını yapmadan önceki uykulu hali veya zihnen hazır olunmayan durumları esprili bir şekilde ifade ediyor.
Kısacası, bu deyim Osmanlı döneminde yaşanan bir pratikten sözlü kültüre aktarılmış ve zamanla halk arasında yaygınlaşarak günlük dilde yerini almış.
