Eskişehir kent merkezinden geçen yaklaşık 84 kilometre uzunluğundaki Eskişehir Fayı, kapsamlı bir araştırmayla mercek altına alındı. Afyon Kocatepe Üniversitesinden Prof. Dr. Çağlar Özkaymak’ın da yer aldığı araştırmacı ekip tarafından yürütülen çalışmada, fayın geçmiş deprem tarihi, kırılma potansiyeli ve günümüzde oluşturduğu deprem tehlikesi ayrıntılı şekilde değerlendirildi. Araştırma kapsamında saha çalışmaları gerçekleştirilirken, fay boyunca 9 ayrı paleosismolojik hendek açıldı. Bu çalışmalardan elde edilen veriler, Eskişehir Fayı’nın son 10-12 bin yıllık süreçte tekrarlayan büyük depremler ürettiğini ortaya koydu.
BÜYÜK DEPREMLER YAKLAŞIK 3 BİN 200 YILDA BİR TEKRARLANIYOR
Fay üzerinde gerçekleştirilen tarihlendirme ve analizler, fay parçalarının ortalama 3 bin 200 yılda bir büyük ve yüzey kırığı oluşturan depremler ürettiğini gösterdi. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise Eskişehir şehir merkezinin altından ve yakın çevresinden geçen fay parçalarına ilişkin oldu. Bu fay parçalarının yaklaşık 2 bin 900 yıldır büyük bir yüzey kırığı oluşturan deprem yaşamadığı belirlendi.
FAYIN KIRILMA POTANSİYELİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Araştırmacılar, söz konusu bulgunun fay parçalarının tekrarlanma süresinin son aşamalarına yaklaşmış olabileceğine işaret ettiğini değerlendirdi. Çalışmada bu durum, sismik açıdan olgunlaşmış bir “sismik boşluk” niteliği taşıyan bölümler açısından dikkat çekici bir bulgu olarak ortaya konuldu. Araştırmada ayrıca 1956 yılında meydana gelen 6,5 büyüklüğündeki Eskişehir depreminin fay üzerindeki ana stresi tamamen boşaltmadığı belirtildi. Fay parçalarının birlikte kırılması halinde 6,9 ile 7,0 büyüklüğünde bir deprem üretme potansiyeline sahip olabileceği vurgulandı.
KENTSEL PLANLAMA AÇISINDAN ÖNEMLİ VERİLER
Ortaya konulan bilimsel bulguların, Eskişehir ve çevresindeki deprem riskinin değerlendirilmesi açısından önemli veriler sunduğu ifade edildi. Araştırmanın özellikle kentsel dönüşüm, imar planlaması ve deprem riskinin azaltılmasına yönelik çalışmalar açısından yol gösterici nitelik taşıdığı belirtildi. Çalışma, Eskişehir Fayı’nın geçmişteki deprem davranışının anlaşılması ve gelecekte oluşturabileceği tehlikelerin değerlendirilmesi açısından önemli bir bilimsel veri ortaya koydu.
