“Üvercinka”, “Göçebe” ve “Türkçe Bilenin İşi Rast Gider” gibi eserleriyle Türk edebiyatına yön veren şair, yazar ve çevirmen Cemal Süreya, şiirleri, dergiciliği ve düşünsel katkılarıyla edebiyat tarihindeki yerini koruyor.
UNUTULMAZ DİZELERİN USTASI
“Sizin hiç babanız öldü mü?/Benim bir kere öldü kör oldum” dizeleriyle hafızalara kazınan Süreya, modern Türk şiirinin en etkili kalemleri arasında yer aldı ve şiirlerinde ironi, duyarlılık ve yenilikçi dili ustalıkla bir araya getirdi.
SÜRGÜNLE BAŞLAYAN HAYAT
Gerçek adı Cemalettin Seber olan yazar, 1931’de Erzincan’da dünyaya geldi; ailesinin 1938’de sürgün edilmesiyle Pülümür’den Bilecik’e uzanan zorlu bir çocukluk dönemi yaşadı ve annesini genç yaşta kaybetti.
EĞİTİM VE EDEBİYATA YÖNELİŞ
Türkçe ve edebiyat derslerindeki başarısıyla dikkat çeken Süreya, okul dışındaki zamanlarını Halkevi Kitaplığı’nda geçirdi; Haydarpaşa Lisesi’nin ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde eğitim aldı.
AİLE HAYATI VE MESLEK YILLARI
1953’te evlenen Süreya’nın kızı Ayçe 1955’te dünyaya geldi; mezuniyetinin ardından maliye teşkilatında görev aldı ve müfettişlik süreciyle farklı şehirlerde çalışma imkânı buldu.
“İKİNCİ YENİ”NİN ÖNCÜLERİNDEN
İlk şiiri 1953’te yayımlanan Süreya, “İkinci Yeni” şiir hareketinin öncüleri arasında kabul edildi; Yeditepe dergisinde yayımlanan şiirleriyle edebiyat çevrelerinde geniş yankı uyandırdı.
DERGİCİLİK VE ASKERLİK DÖNEMİ
1960’ta “Papirüs” dergisini yayımlamaya başlayan usta şair, askerlik sürecinde hukuk diploması aldı ve dergicilik faaliyetleriyle edebiyat dünyasında etkisini artırdı.
PARİS VE EDEBİYATA YÖNELİŞ
Devlet tarafından Paris’e gönderilen Süreya, yurda dönüşünün ardından maliyedeki görevinden ayrılarak edebiyata ağırlık verdi ve “Papirüs”ü düzenli olarak yayımladı.
YAZARLIK VE YÖNETİCİLİK GÖREVLERİ
“Oluşum” ve “Türkiye Yazıları” dergilerinde yöneticilik yapan Süreya, gazetelerde kaleme aldığı yazılarla da düşünce dünyasına katkı sundu ve kültür kurullarında görev aldı
ÇOK YÖNLÜ BİR KALEM
Eserlerini farklı mahlaslarla kaleme alan Süreya, şiirin yanı sıra deneme, günce, çeviri ve eleştiri türlerinde de üretken bir edebiyatçı olarak öne çıktı.
ÖDÜLLERLE TAÇLANAN ESERLER
1958’de yayımlanan “Üvercinka” ile Yeditepe Şiir Ödülü’nü alan Süreya, sonraki yıllarda Türk Dil Kurumu ve Behçet Necatigil Şiir Ödüllerine layık görüldü.
VEDA VE MİRAS
Yaklaşık 40 kitabı Türkçeye kazandıran Cemal Süreya, 9 Ocak 1990’da hayatını kaybetti ve Kulaksız Mezarlığı’na defnedildi; ardında “Şapkam Dolu Çiçekle”, “Sevda Sözleri” ve “Günübirlik” gibi pek çok kalıcı eser bıraktı.
