Fransa’da 17. yüzyılda Kardinal Mazarin tarafından temelleri atılan Mazarine Kütüphanesi’nin, günümüzde Fransa Enstitüsü bünyesinde faaliyet göstererek ülkenin en eski halka açık kütüphanesi olma özelliğini koruduğu bildirildi. Paris’in tarihi dokusu içinde önemli bir kültürel merkez olarak varlığını sürdüren kütüphanenin, yaklaşık 600 bin eserden oluşan geniş koleksiyonuyla araştırmacılara ve okuyuculara hizmet verdiği ifade edildi. Kütüphanenin tarihsel süreçte Paris’in sağ yakasında kurulup daha sonra sol yakaya taşındığı, zaman içinde Fransa’nın en önemli entelektüel merkezlerinden biri haline geldiği kaydedildi.
KURULUŞ SÜRECİ VE KARDİNAL MAZARİN’İN VİZYONU
Mazarine Kütüphanesi’nin 17. yüzyılda Fransa Kralı 14. Louis döneminde Kardinal Mazarin tarafından kurulduğu belirtildi. Kardinal Mazarin’in dönemin en önemli devlet adamlarından biri olarak diplomatik ve kültürel alanda etkin bir rol üstlendiği, yaklaşık 50 bin eserlik bir koleksiyon oluşturarak Batı Avrupa’nın en büyük kütüphane miraslarından birine imza attığı ifade edildi. Mazarin’in vasiyetinde kütüphanenin halka açık kalmasını özellikle istediği ve bu yönüyle yapının kamusal bilgiye erişim açısından tarihi bir nitelik kazandığı aktarıldı.
600 BİN ESERLİK NADİR KOLEKSİYON
Kütüphanede günümüzde yaklaşık 600 bin eserin bulunduğu ve bu eserlerin doğrudan kullanıcıya ödünç verilmediği, yalnızca yerinde inceleme imkânı sunulduğu bildirildi. Fransa Enstitüsü Kütüphanesi Müdürü Yann Sordet, koleksiyonun içinde dünya genelinde tek nüsha olarak korunan son derece nadir eserlerin bulunduğunu ifade etti. Sordet, bu eserlerin bazı ülkelerde yalnızca özel sergiler için ödünç verilebildiğini, ancak Mazarine Kütüphanesi’nin bu nadir koleksiyonları koruma altında tuttuğunu belirtti.
“TEK NÜSHA NADİR ESERLER BURADA KORUNUYOR”
Yann Sordet, yaptığı açıklamada kütüphanede “Burada dünyada bilinen tek nüshasını muhafaza ettiğimiz önemli sayıda son derece nadir kitaplar bulunuyor” ifadelerini kullandı. Kütüphanenin yalnızca bir araştırma merkezi değil, aynı zamanda insanlık tarihine ışık tutan bir arşiv niteliği taşıdığı, farklı dillerde ve bilim dallarında eserleri barındırarak çok yönlü bir bilgi havuzu oluşturduğu belirtildi.
ANSİKLOPEDİK VE EVRENSEL BİR MERKEZ OLARAK BAŞLANGIÇ
Kütüphanenin kuruluş döneminde Fransızca, İtalyanca, Farsça, Arapça, Ermenice ve İbranice gibi farklı dillerde eserler içerdiği, bu yönüyle 17. yüzyıl şartlarında “ansiklopedik ve evrensel bir kütüphane” niteliği taşıdığı ifade edildi. Zaman içerisinde uzmanlık alanlarının daraldığı, günümüzde ise ağırlıklı olarak Orta Çağ sonu ile 18. yüzyıl arasındaki Fransa ve Avrupa tarihine odaklandığı kaydedildi.
MİMARİ YAPI VE GALERİ SİSTEMİ
Mazarine Kütüphanesi’nin mimari açıdan da önemli bir yapı olduğu, 17. yüzyılda Fransa’da galeri şeklinde tasarlanan ilk kütüphane olarak bilindiği belirtildi. Yapının koyu yeşil ve hardal sarısı tonlarıyla dikkat çektiği, ortasında uzun çalışma masalarının yer aldığı, duvarlarının ise tamamen kitaplarla kaplı olduğu ifade edildi. Ayrıca üst raflara erişim için kullanılan uzun merdivenlerin ve gizli geçitlerin yapının karakteristik unsurları arasında bulunduğu aktarıldı.
TARİHİ BULGULAR VE GUTENBERG KUTSAL KİTABI
Araştırmalarda, Gutenberg Kutsal Kitabı’nın ilk nüshalarından birinin 18. yüzyılda Mazarine Kütüphanesi’nde tespit edildiği, bu nedenle eserin bir dönem “Mazarin Kutsal Kitabı” olarak da anıldığı bilgisi paylaşıldı. Kütüphanenin bu yönüyle hem bibliyografik hem de tarihsel açıdan uluslararası önem taşıdığı değerlendirildi.
