Türkiye ile AB arasındaki vize serbestisi diyaloğu 16 Aralık 2013'te başladı. Sürecin temelini ise Türkiye'nin yerine getirmesi gereken 72 maddelik Vize Serbestisi Yol Haritası oluşturuyor.
AB Komisyonu'nun 2016'daki değerlendirmesinde Türkiye'nin 72 kriterden 65'ini karşıladığı belirtilmişti. 2018'de pasaportlara ilişkin şartın da tamamlanmasıyla geriye 6 kriter kaldı. Ancak bu başlıklarda beklenen ilerlemenin sağlanamaması nedeniyle Türk vatandaşları açısından vize muafiyeti henüz hayata geçirilemedi.
TÜRKİYE'NİN TAMAMLAMASI BEKLENEN 6 KRİTER
Türkiye'nin önündeki kalan kriterler farklı alanlarda düzenlemeler ve işbirliği adımlarını içeriyor.
Öne çıkan başlıklar arasında;
- Terörle mücadele mevzuatının AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi,
- Europol ile operasyonel işbirliğinin kurulması,
- GRECO'nun yolsuzlukla mücadele tavsiyelerinin uygulanması,
- Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin AB müktesebatıyla uyumlu hale getirilmesi,
- AB ülkeleriyle suçla mücadele alanındaki işbirliğinin güçlendirilmesi,
- Geri Kabul Anlaşması'nın tüm unsurlarıyla uygulanması
bulunuyor.
6 KRİTER TAMAMLANIRSA VİZELER HEMEN KALKACAK MI?
Sürecin en çok merak edilen noktası burada ortaya çıkıyor. Türkiye'nin kalan 6 kriteri yerine getirmesi, Türk vatandaşlarının ertesi gün AB ülkelerine vizesiz seyahat edebileceği anlamına gelmiyor. Kriterlerin tamamlanmasının ardından AB Komisyonu, Türkiye'nin şartları karşılayıp karşılamadığını değerlendirecek. Komisyonun olumlu görüş vermesi halinde süreç bir sonraki aşamaya taşınacak.
SON KARAR AVRUPA PARLAMENTOSU VE KONSEY'DE
Komisyonun değerlendirmesi olumlu olsa dahi vize muafiyeti kendiliğinden başlamayacak. Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin de gerekli onayı vermesi gerekiyor. Bu aşamaların tamamlanmasının ardından AB mevzuatında gerekli değişiklik yapılarak Türkiye'nin vize uygulanan ülkeler listesinden çıkarılması mümkün olacak. Dolayısıyla süreç, "6 kriter tamamlandı, vizeler hemen kalktı" şeklinde işlemeyecek.
AB'DEN TÜRKİYE'YE "SOMUT ADIM" MESAJI
Brüksel yönetimi, Türkiye'nin vize serbestisini önemli bir konu olarak gördüğünü belirtirken, kalan kriterlerde somut ilerleme bekliyor. AB tarafında özellikle mevzuat değişikliklerinin yanı sıra bu düzenlemelerin uygulamada da hayata geçirilmesi önem taşıyor.
Türkiye'nin teknik şartları tamamlamasının ardından ise sürecin siyasi boyutu daha fazla önem kazanacak.
13 YILLIK SÜREÇTE SON DÜZLÜK
Türkiye'nin 2013'te başlayan vize serbestisi sürecinde 72 kriterin büyük bölümünü tamamladığı belirtiliyor. Ancak kalan 6 başlığın hem hukuki hem de siyasi açıdan kritik olması nedeniyle süreç henüz sonuçlanmış değil. Kısacası Türkiye kalan kriterleri tamamlayarak önemli bir eşiği aşabilir ancak vizesiz seyahat için AB Komisyonu'nun değerlendirmesi ile Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi'nin onayı da gerekiyor.
