Afyon Kocatepe Üniversitesinden araştırmacıların yer aldığı çalışma kapsamında, yapı sektöründe yaygın olarak kullanılan doğal traverten taşları ile tuz kristalleşmesiyle modifiye edilen türlerinin gama ışınlarına karşı koruyuculuk performansı incelendi. Araştırmada elde edilen bilimsel veriler, doğal yapı taşlarının çevreye ve insan sağlığına zararlı geleneksel kurşun bazlı zırhlara alternatif olarak sürdürülebilir bir kalkan görevi görebileceğini ortaya koydu.
FARKLI TRAVERTEN TÜRLERİ İNCELENDİ
Araştırmada Afyonkarahisar gümüş, Kütahya kırmızı, Antalya noche ve Karaman sarı travertenleri kullanıldı. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen çalışmalarda travertenlere sodyum sülfat, magnezyum sülfat, sodyum klorür ve potasyum klorür tuz çözeltileriyle yaşlandırma ve modifikasyon süreçleri uygulandı.
GAMA IŞINLARINA KARŞI ZIRHLAMA PERFORMANSI ÖLÇÜLDÜ
Farklı enerji seviyelerinde gerçekleştirilen deneysel ölçümler ve teorik simülasyonlar sonucunda travertenlerin gama ışınlarını soğurma kapasitesi değerlendirildi. Elde edilen sonuçlarda travertenlerin mermer, granit, bazalt ve kireç taşı gibi geleneksel yapı taşlarıyla yarışabilecek düzeyde gama ışını soğurma kapasitesine sahip olduğu belirlendi.
KÜTAHYA KIRMIZI TRAVERTENİ ÖNE ÇIKTI
Araştırmadan elde edilen bulgular, özellikle Kütahya kırmızı traverteninin tuzla işlenmiş modellerinde en yüksek radyasyon tutma katsayılarına ulaşıldığını gösterdi. Bu modellerin, standart betona kıyasla yüzde 28 oranında daha ince kalınlıkla aynı koruyuculuğu sağlayabildiği belirlendi.
DOĞAL TAŞLAR İÇİN YENİ KULLANIM ALANI
Çalışmanın sonuçları, travertenlerin nükleer tıp merkezleri, tanı laboratuvarları ve düşük dozlu radyasyon alanlarında iç mekan kaplaması ve yardımcı zırh malzemesi olarak kullanılabileceğine işaret etti. Araştırma, çevre dostu, düşük karbon ayak izine sahip ve ekonomik bir doğal taş alternatifinin radyasyon zırhlamasında değerlendirilebileceğini ortaya koydu.
