Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, doğum izni sonrasında iş yerinde farklı muameleye maruz kaldığını belirterek dava açan kadın çalışanla ilgili önemli bir karara imza attı. Özel bir bankada kıdemli analist olarak görev yapan kadın işçinin doğum izni dönüşünde eski görevinden alınması, uzmanlık alanı dışında çalıştırılmak istenmesi ve diğer çalışanlara göre daha düşük zam alması yargıya taşındı.
Dosyayı inceleyen Yargıtay, söz konusu uygulamaların eşitlik ilkesine aykırı olduğuna dikkat çekerek işverenin ayrımcılık tazminatı ödemesi gerektiğine karar verdi.
DOĞUM İZNİNDEN DÖNDÜ, ESKİ GÖREVİNİ BULAMADI
Özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak çalışan kadın, ikiz gebelik sürecinin ardından doğum iznine ayrıldı. İzin sonrasında işine döndüğünde analistlik görev ve sorumluluklarının başka bir çalışana devredildiğini gördü.
Kadın çalışan, kariyeri boyunca edindiği uzmanlık alanı yerine sigorta sektörünün takibiyle görevlendirilmek istendi. Ayrıca hak kazandığı primlerin ödenmediğini ve mesai arkadaşlarına kıyasla daha düşük zam yapıldığını belirtti.
Eski görevine dönmek, zam oranının düzeltilmesi ve primlerinin ödenmesi için yönetime başvuran çalışan, taleplerinden sonuç alamayınca psikolojik baskı ve ayrımcılığa maruz kaldığını ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshetti.
Ardından kıdem tazminatı, fazla çalışma ve yıllık izin ücretleri, prim alacağı, maddi zarar ve ayrımcılık tazminatı talepleriyle İş Mahkemesinde dava açtı.
İLK DERECE MAHKEMESİ AYRIMCILIK TALEBİNİ REDDETTİ
Davalı bankanın avukatı, çalışanın görev tanımında farklı sektörlere ilişkin sorumlulukların bulunduğunu ve iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik yapılmadığını savundu. İşveren tarafı, işçinin sözleşmesini haksız şekilde feshettiğini ileri sürdü.
İş Mahkemesi, çalışanın kıdem tazminatı talebini kabul etti ancak sistematik bir bezdirme ve ayrımcılık uygulamasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle ayrımcılık ve manevi tazminat taleplerini reddetti. Tarafların kararı istinafa taşıması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi de itirazları kabul etmedi.
YARGITAY: AYRIMCILIK YAPILMADIĞINI İŞVEREN KANITLAMALI
Dosyanın temyiz incelemesini gerçekleştiren Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, alt mahkemelerin kararlarını bozdu. Daire, doğum izni dönüşünde çalışanın görevinde değişikliğe gidilmesini ve diğer çalışanlarla arasındaki farklı uygulamaları değerlendirdi.
Kararda, çalışanın kıdemli analist olarak görev yaptığı, doğum iznindeyken yerine başka bir kişinin alındığı ve dönüşünde uzmanlık alanı dışında bir iş teklif edildiği hususlarına dikkat çekildi.
Yargıtay, çalışanın doğum sonrasında farklı muameleye maruz kaldığına ilişkin güçlü emareler sunduğunu belirtti. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesindeki eşit davranma ilkesi kapsamında, ayrımcılık yapılmadığını kanıtlama yükümlülüğünün işverene ait olduğunu hatırlattı.
AYRIMCILIK TAZMİNATI TALEBİ KABUL EDİLMELİ
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin çalışanın görevini doğum sonrasında hangi somut gerekçelerle değiştirdiğini ortaya koyamadığına işaret etti. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin ayrımcılık tazminatı talebini reddetmesini hukuka uygun bulmadı.
Kararla birlikte ayrımcılık tazminatı talebinin kabul edilmesi gerektiği belirtilerek dosya bozuldu. Yargıtay’ın kararı, doğum izni sonrasında görev değişikliği ve çalışma koşullarında farklı muameleyle karşılaşan kadın çalışanların hakları açısından emsal niteliği taşıyor.
