İkinci el otomobil piyasasında araç alıcılarının karşılaşabileceği en önemli risklerden biri olan “change” yöntemi, mağduriyetlere yol açmaya devam ediyor. Kazalı, hurda, icralık veya farklı yollarla temin edilen araçların kimlik bilgilerinin başka araçlara aktarılmasıyla gerçekleştirilen işlem, aracın gerçek geçmişinin gizlenmesine neden olabiliyor. Oto ekspertiz uzmanı Sami Tarcan, özellikle şasi numarası üzerinde yapılan işlemlerin profesyonel yöntemlerle gerçekleştirilebildiğini ve bu nedenle aracın orijinalinden ayırt edilmesinin oldukça zor olduğunu söyledi.
ŞASİ NUMARASI BAŞKA ARACA AKTARILIYOR
“Change” işleminin, bir araca başka bir araca ait şasi numarasının aktarılması anlamına geldiğini belirten Tarcan, şasi numarasının bulunduğu bölümün kesilerek başka bir araca kaynaklanabildiğini ifade etti. Yapılan müdahalenin doğru şekilde tespit edilememesi durumunda aracın ekspertizden geçebildiğini belirten Tarcan, muayene istasyonlarında temel olarak şasi numarasının araç kayıtlarıyla uyumunun kontrol edildiğini kaydetti. Tarcan, “Çoğu muayene istasyonu bu şasi numarasının orijinal olup olmadığına bakmaz. Hatta ekspertizlerin yüzde 95’i bile change araçlara bakmıyorlar.” ifadelerini kullandı.
“ORİJİNALİNDEN AYIRT ETMEK İMKÂNSIZ”
Change yönteminde özellikle hurda veya kullanılamaz durumdaki araçların kimlik bilgilerinin kullanılabildiğini anlatan Tarcan, icralık araçlar ile yurt dışından kaçak getirilen araçların da bu yöntemle aktif hale getirilebildiğini söyledi. Şasi numarasının profesyonel biçimde yeniden oluşturulabildiğini belirten Tarcan, “Şasi numarasını öyle basıyorlar ki, orijinalinden ayırt etmeniz imkânsız. Birebir orijinalini yapabiliyorlar.” dedi.
HER ŞASİ NUMARASI İŞLEMİ “CHANGE” DEĞİL
Şasi numarası üzerinde işlem bulunmasının tek başına aracın change olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Tarcan, bazı araçlarda paslanma veya çürüme nedeniyle şasi numarasının yenilenmesinin gerekebildiğini belirtti. Tarcan, “Her şasi numarası oynanmış change değildir ama her şasi numarası da orijinal değildir.” diyerek ekspertiz uzmanlarının bu ayrımı doğru şekilde yapmasının önemine dikkat çekti.
TIR VE OTOBÜSLERDE DE YAPILABİLİYOR
Change yönteminin yalnızca otomobillerle sınırlı olmadığını belirten Tarcan, motorlu taşıtların tamamında şasi numarası üzerinde usulsüz işlem yapılabileceğini söyledi. Tarcan, kendisinin uzmanlık alanının otomobiller olduğunu belirterek, benzer işlemlerin tır ve otobüslerde de yapılabildiğini ifade etti.
“8 YIL SONRA ARACINIZ ELİNİZDEN GİDEBİLİR”
Yurt dışından kaçak yollarla getirilen araçlara yönelik denetim ve takibin artırılması gerektiğini belirten Tarcan, change olduğu sonradan tespit edilen araçların mevcut sahipleri açısından ciddi mağduriyet oluşturabileceğini söyledi. Bir vatandaşın aracı satın aldıktan yıllar sonra elinden çıkabileceğine dikkat çeken Tarcan, “Bir vatandaş arabayı almış, 8 sene sonra elinden gidiyor. Bu adamın ne günahı var?” diyerek yaşanabilecek hukuki sürece dikkat çekti. Tarcan, şasi numarası üzerinde şüpheli bir işlem tespit edilmesi halinde bunun kolluk ekiplerine bildirilmesi gerektiğini de vurguladı.
“SATAN KİŞİ HER ZAMAN ŞÜPHELİDİR”
Change olduğu tespit edilen aracın, durum öğrenildikten sonra başka bir kişiye satılmasının yeni hukuki sorunlar doğurabileceğini belirten Tarcan, mağdur olan araç sahibinin zararı başka bir kişiye aktarmak yerine hukuki yollara başvurması gerektiğini ifade etti. Tarcan, “Ben bu arabanın change olduğunu öğrendim. Çaktırmadan satayım derseniz siz de şüpheli durumuna düşüyorsunuz.” diyerek araç sahiplerini uyardı.
UYARIYA RAĞMEN ALDI, 7 AY SONRA ARACA EL KONULDU
Tarcan, İstanbul’daki şubelerine 24 Kasım 2025’te getirilen bir otomobilde şasi numarası üzerinde oynama tespit edildiğini ve hem alıcıyı hem de satıcıyı bu konuda uyardıklarını anlattı. Kırşehir’den gelen alıcının, kendilerine yapılan uyarıya rağmen aracı satın aldığını belirten Tarcan, aracın başka ekspertizlere de götürüldüğünü ve buralarda herhangi bir sorun olmadığı yönünde değerlendirme yapıldığını söyledi. Aracın satın alınmasından yaklaşık 7 ay sonra polis tarafından el konulduğunu aktaran Tarcan, “Biz uyarmamıza rağmen aracı aldı. Şimdi, ‘Ben ne yapacağım?’ diyor. Kardeşim, ben seni 7 ay önce uyarmıştım” ifadelerini kullandı. Yaşanan olayın ikinci el araç alımında kapsamlı ekspertiz ve şasi numarası kontrolünün önemini bir kez daha ortaya koyduğunu belirten Tarcan, alıcıların yalnızca standart ekspertiz raporlarına güvenmemeleri gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
