Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik atıkların çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla önemli bir düzenleme hazırlığında. Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasaya arzının yasaklanmasına yönelik yönetmeliğin yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi hedefleniyor.
TEK KULLANIMLIK PLASTİKLER PİYASADAN KALDIRILACAK
Bakanlık tarafından hazırlanan düzenleme kapsamında çevreye zarar veren plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS) gıda kapları ve içecek kapları, plastik bardaklar, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi ürünlerin piyasaya arzına son verilmesi planlanıyor. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinin görüşlerinin alınmasının ardından yönetmeliğe son şeklinin verilmesi ve düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
HEM ÇEVRE HEM EKONOMİ İÇİN KAZANÇ SAĞLAYACAK
Yeni düzenlemeyle yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının önüne geçilmesi ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi hedefleniyor. Tek kullanımlık plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılması planlanırken ilerleyen süreçte plastik içeren gıda kapları, kargo poşetleri ve ıslak mendiller gibi ürünler için de kısıtlama ve işaretleme uygulamalarının gündeme gelmesi bekleniyor.
TÜRKİYE’DE TEK KULLANIMLIK PLASTİK TÜKETİMİ YÜKSEK
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile yapılan araştırmaya göre vatandaşların büyük bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Araştırmada katılımcıların yüzde 77,65’i günlük yaşamda bu ürünlerin daha az kullanılmasını desteklediğini belirtirken yüzde 60,02’si ise bazı tek kullanımlık plastik ürünlerin tamamen yasaklanmasını olumlu bulduğunu ifade etti. Türkiye’de 2022 yılında kulak pamuğu çubuğundan plastik bardaklara kadar farklı ürünlerden oluşan toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik tüketildiği kaydedildi.
AVRUPA’DA BENZER UYGULAMALAR HAYATA GEÇİRİLDİ
Avrupa Birliği’nin 2019 yılında kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi kapsamında Fransa, Almanya, İspanya ve Hollanda gibi birçok ülke tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımını kısıtlayan veya tamamen yasaklayan uygulamaları yürürlüğe koydu. Türkiye’de hazırlanan yeni yönetmeliğin de bu direktifle uyumlu şekilde plastik kirliliğinin azaltılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
