İnsanlık tarihinin en önemli yerleşim alanlarından biri kabul edilen Çatalhöyük’te arkeolojik çalışmalar sürüyor. Konya’nın Çumra ilçesinde bulunan ve Neolitik dönemde yaklaşık 8 bin kişinin bir arada yaşadığı Doğu Çatalhöyük’ün Doğu Alanı’ndaki kazılarda, yerleşimin son dönemlerine ışık tutabilecek önemli buluntular gün yüzüne çıkarıldı. Kazı ekibi, 18 insan gömüsü bulunan ve “ölüler evi” olarak adlandırılan yapının bitişiğinde 8 bebek iskeleti tespit etti.
DOĞU ÇATALHÖYÜK’TE ÇALIŞMALAR YOĞUNLAŞTI
Çatalhöyük’te 1961 yılında başlayan ve günümüzde de devam eden kazılarda, yerleşimin farklı dönemlerine ilişkin yeni bulgular ortaya çıkarılıyor. Doğu Alanı’nda sürdürülen çalışmalarda özellikle milattan önce 6 binli yıllara geçiş sürecinin öncesi ve sonrasındaki birkaç yüzyıllık dönem mercek altına alınıyor. Çatalhöyük Kazı Başkanı Prof. Dr. Ali Ozan, Doğu Çatalhöyük’ün 1000 yılı aşkın süre boyunca iskân edildiğini belirterek, yerleşimin erken ve orta evrelerden farklı olarak mimari ve yerleşim dokusu açısından yeni uygulama ve geleneklerin görüldüğü bir dönem geçirdiğini söyledi.
“ÖLÜLER EVİ”NİN YANINDA 8 BEBEK İSKELETİ
Kazı alanında geçtiğimiz yıl günlük kullanım amacı taşımayan bir yapı kompleksiyle karşılaşıldığını belirten Ozan, yapıdaki gömüler nedeniyle bölgenin “ölüler evi” olarak adlandırıldığını ifade etti. Ozan, “Burada gördüğümüz, içindeki buluntulardan ve gömülerden anladığımız kadarıyla günlük olarak kullanılmayan bir yapı kompleksi karşımıza çıkıyor. Ortada bir avlu etrafına yerleştirilmiş olan, içindeki hücrelerde 18 gömüden dolayı ‘ölüler evi’ olarak isimlendirdiğimiz bir yapı. Bu yapının çevresinde yer aldığı açık alanın hemen karşısında ise platformlar, duvar bezemeleri, boynuz yerleştirmeleri ile kilden yapılmış duvar kabartmalarından anladığımız kadarıyla belki bir ‘ritüel yapısı’ var. Aynı yapının hemen bitişiğinde en büyüğü 6 aylık olan 8 bebek iskeleti bulundu. Antropologlarımız ve arkeologlarımız, yerleşimin son evrelerinde neler yaşandığını anlamak amacıyla bu bebek gömüleri ve arkeolojik bağlam üzerinde çalışmaktadır” dedi.
YAŞLARI ANTROPOLOGLAR TARAFINDAN BELİRLENDİ
Kazı alanında bulunan iskeletlerin bebeklere ait olduğu ve yaklaşık yaşlarının antropoloji uzmanlarının incelemeleri sonucunda belirlendiği bildirildi. Uzmanlar, gömülerin bulunduğu alanın arkeolojik bağlamını değerlendirerek Çatalhöyük’ün son yerleşim evresine ilişkin daha fazla bilgi edinmeye çalışıyor. Kazı ekibi tarafından yapılan çalışmaların, dönemin gömü gelenekleri ve toplum yapısının anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
YERLEŞİM YAKLAŞIK 6250 YILINDA BAŞLADI
Prof. Dr. Ozan, söz konusu alanın milattan önce yaklaşık 6250’li yıllarda yerleşime açıldığını belirtti. Doğu Höyük’teki yerleşimin daha sonraki süreçte Batı Höyük ile kısa süreli olarak kesiştiğini aktaran Ozan, “MÖ yaklaşık 6250 yıllarında başlayan bu yerleşimdeki yaşam, bir süre sonra karşı tarafta yer alan Batı Höyük ile kısa bir dönem kesişmiştir. Daha sonra Doğu Höyük tamamen terk edilmiş ve yerleşim yalnızca Batı Höyük’te devam etmiştir” ifadelerini kullandı. Kazı çalışmaları, Çatalhöyük’ün yerleşim düzeni, gömü gelenekleri ve Neolitik dönemdeki sosyal yaşamına ilişkin yeni bulguların ortaya çıkarılması amacıyla sürdürülüyor.
