Emeklilik için gün sayısını tamamlayan vatandaşların, yalnızca e-Devlet’teki hizmet dökümüne bakarak karar vermemesi gerektiği belirtiliyor. SGK kayıtlarında yapılacak incelemelerde bazı prim günlerinin geçersiz sayılması, emeklilik şartlarının yeniden değerlendirilmesine neden olabiliyor.
SGK Uzmanı Özgür Erdursun’un konuya ilişkin değerlendirmelerinde, özellikle fiilî çalışmaya dayanmayan sigortalılık kayıtları, aynı döneme denk gelen hizmetler ve Bağ-Kur borçlarının emeklilik sürecinde risk oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.
EMEKLİLİK SONRADAN İPTAL EDİLEBİLİR
SGK’nın denetimleri sonucunda hizmet dökümündeki bazı primlerin geçersiz olduğunun belirlenmesi, bağlanan emekli aylığını etkileyebiliyor. Geçerli prim günlerinin yasal şartların altında kalması durumunda emekli aylığının kesilmesi veya emeklilik işleminin iptali gündeme gelebiliyor.
Örneğin emeklilik için 5 bin 975 gün gereken bir kişinin sistemde 6 bin prim günü bulunduğu varsayılsın. Denetim sonucunda 30 gün geçersiz sayılırsa geçerli gün sayısı 5 bin 970’e düşüyor. Bu durumda diğer emeklilik şartları da dikkate alınarak aylık bağlama koşulları yeniden değerlendirilebiliyor.
YERSİZ ÖDEMELER GERİ İSTENEBİLİR
Emeklilik işleminin iptal edilmesi halinde daha önce ödenen aylıkların geri talep edilmesi söz konusu olabiliyor. Sağlık giderleri ve diğer yersiz ödemeler bakımından da ilgili mevzuat çerçevesinde işlem yapılabiliyor.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 96’ncı maddesi kapsamında geri alma işlemlerinde ödemenin neden yersiz yapıldığı, kusur durumu ve Kurumun hatasının bulunup bulunmadığı önem taşıyor. Bu nedenle geri istenecek tutar ve faiz uygulaması her olayda aynı olmayabiliyor.
BAĞ-KUR BORÇLARI DA KONTROL EDİLMELİ
4/B kapsamında sigortalı olanların emeklilik başvurusu öncesinde prim ve borç durumlarını kontrol etmeleri gerekiyor. Yapılan ödemenin SGK kayıtlarına hemen yansımayabileceği göz önünde bulundurularak dekontların saklanması ve borcun sistemden düşüp düşmediğinin doğrulanması önem taşıyor.
HİZMET DÖKÜMÜNDEKİ KODLARA DİKKAT
SGK hizmet dökümünde yer alan bazı işaretler, sigortalılık kayıtlarının incelenmesi gerektiğine işaret edebiliyor.
- K kodu: Kontrollü işyeri veya hizmet kaydına ilişkin inceleme sürecini gösterebilir.
- Ş kodu: Şüpheli olarak değerlendirilen kayıtlarla ilgili inceleme yapılabileceğine işaret edebilir.
- S kodu: Sahte sigortalılık tespit edilen kayıtlarla ilişkili olabilir.
Bu işaretlerin bulunması, her durumda prim günlerinin otomatik olarak silineceği anlamına gelmiyor. Kayıtların geçerliliği, yapılan inceleme ve ulaşılan sonuç doğrultusunda belirleniyor.
E-DEVLET ÜZERİNDEN BAŞVURU YETERLİ DEĞİL
Emeklilik başvuruları e-Devlet üzerinden veya ilgili SGK müdürlüklerinden yapılabiliyor. Ancak başvurunun sistem tarafından alınması, emeklilik şartlarının kesin olarak sağlandığı anlamına gelmiyor. Nihai değerlendirme, SGK’nın sigortalılık kayıtları ve mevzuat kapsamında yaptığı incelemeye dayanıyor.
DİLEKÇE VERMEDEN ÖNCE BU KONTROLLERİ YAPIN
Emeklilik sürecinde sorun yaşamamak için vatandaşların şu noktalara dikkat etmesi öneriliyor:
- Hizmet dökümünü ay ve yıl bazında incelemek,
- Aynı döneme denk gelen 4/A ve 4/B kayıtlarını kontrol etmek,
- Bir ayda 30 günü veya bir yılda 360 günü aşan hizmet kayıtlarını araştırmak,
- Şüpheli görünen işyeri ve sigortalılık kayıtları hakkında SGK’dan bilgi almak,
- Bağ-Kur borçlarının kapatıldığını ve ödemelerin sisteme işlendiğini doğrulamak,
- Emeklilik için gereken asgari gün sayısının yanında hizmetlerin geçerliliğini de kontrol etmek.
Uzman değerlendirmelerine göre emeklilik başvurusu öncesinde yapılacak bu kontroller, sonradan ortaya çıkabilecek hak kayıpları ve geri ödeme risklerinin önüne geçilmesine yardımcı olabilir.
