Manşeti gördüğünüzde zihninizde bir merak unsurunun oluştuğunun farkındayım. Çok fazla uzatmadan ayrıntılara geçelim. 3 haftadır bu araştırma için çalıştım. Haydi başlayalım.

BAKIN, BU KISMI DİKKATLİ OKUYUN

1867 yılından 1923 Eylül ayının sonuna kadar Afyonkarahisar Valilik makamının adı Karahisar Mutasarrıflığı olarak geçiyordu. Doğal olarak yöneticinin unvanı da “Afyon Mutasarrıfı” olarak kullanılıyordu.

Bugünkü Afyon il merkezi, Sandıklı, Bolvadin, Şuhut, Emirdağ ve Dinar doğrudan il merkezinden yönetiliyordu. Afyonkarahisar’ın doğrudan il yapılması ve mutasarrıflık makamının kaldırılmasının ardından 1 Ekim 1923 tarihinde ilk vali ataması yapıldı.

Afyon’un ilk valisi, aynı zamanda mutasarrıfı olan İbrahim Ethem Tuncel’di. Tuncel, 30 Eylül 1923 tarihine kadar Afyon Mutasarrıfı, 1 Ekim 1923’ten itibaren ise Afyon Valisi oldu.

DR. NACİ AKTAŞ 45. AFYONKARAHİSAR VALİSİ

Bu kapsamda 1. Afyonkarahisar Valisi, 1 Ekim 1923 tarihinde göreve başlayan İbrahim Ethem Tuncel oldu. Kendisi Gümüşhane doğumluydu ve 4 yıl 5 gün görev yaptı.

Bugün itibarıyla 45. Afyonkarahisar Valisi Dr. Naci Aktaş, 27 Şubat 2026 tarihinde görevine başladı. Trabzon Araklı doğumlu olan Aktaş, bugün itibarıyla 8 ay 14 gündür görevini yürütüyor.

MANŞETTEKİ 37 BİN 662 RAKAMINI ANLATAYIM

Bugün, 10 Kasım 2026 tarihi itibarıyla Afyonkarahisar Valiliği 37 bin 662 gündür hizmet veriyor. Yani 103 yıl 1 ay 9 gündür Afyonkarahisar Valiliği bulunuyor. Geçen süre içerisinde sadece 686 gün vekâleten görev yapan valiler, 36 bin 976 gün ise asaleten atanan valiler tarafından yönetiliyor.

5 GÜN VALİLİK GÖREVİ YAPAN VALİ OLDU

Hiçbir Afyonkarahisarlı bilmez mesela. Naim Üresin, 9 Haziran 1960 tarihinde Afyonkarahisar Valisi oldu. Tam 5 gün sonra, 14 Haziran 1960 tarihinde valilik görevinden alındı.

Eski gazetelerde, il koordinasyon toplantısı esnasında görevden alınma yazısının geldiği belirtiliyor. Naim Üresin, Afyonkarahisar Valiliği tarihinin en kısa süre görev yapan valisi olmuştur.

YILI TAMAMLAMAYAN VALİLER DE VARDIR

Mesela Afyonkarahisar’ın 5. Valisi Osman Sabri Adal toplam 199 gün, 9. Vali Yahya Ertekin 278 gün, 14. Vali Kamuran Çuhruk 118 gün, 22. Vali Naci Çerezci ise 274 gün görev yapmıştır.

1 İLE 1,5 YIL GÖREV YAPANLAR YOĞUNLUKTADIR

Afyonkarahisar’ın 12 valisi, yani kronolojik olarak 3, 7, 11, 13, 17, 18, 19, 20, 28, 32, 34 ve 41. valileri 1 ile 1,5 yıl arasında görevde kalmıştır.

1 yıl görev yapan 28. Vali İhsan Dede, 1 yıl 4 gün; 41. Afyonkarahisar Valisi Aziz Yıldırım ise 1 yıl 19 gün valilik görevi yapmıştır.

1 YIL 11 AY ŞEKLİNDE GÖREV YAPAN 4 VALİ VAR

Afyonkarahisar Valileri tarihinde 1 yıl 11 ay görev süresi şeklinde tesadüf 4 Valilik görevi gerçekleşmiş. Bu grupta 21. Afyonkarahisar Valisi Ahmet Balkan, 31. Afyonkarahisar Valisi Bekir Aksoy, 40. Afyonkarahisar Valisi Hakan Yusuf Güner ve 43. Afyonkarahisar Valisi Gökmen Çiçek bulunuyor.

EN UZUN GÖREV YAPAN VALİ AHMET ÖZYURT BİLİNİR AMA YANLIŞTIR

Afyonkarahisar’da en uzun valilik görevini bu zamana kadar ilimizin 4. Valisi A. Durmuş Evrendilek yapmıştır. 1932 ve 1940 yılları arasında toplam 7 yıl 11 ay 27 gün görev yapmıştır.

En uzun görev yapan ikinci vali ise 7 yıl 3 ay 2 gün ile 1995 ve 2003 yılları arasında görev yapan ilimizin 36. Valisi Ahmet Özyurt olmuştur.

103 YILDA ORANTILAR GERÇEKTEN ÇOK İLGİNÇ

Matematiksel olarak incelendiğinde Afyonkarahisar’da görev yapan 45 valinin görev sürelerinin aritmetik ortalaması 822 gün, yani yaklaşık 2 yıl 3 ay olarak hesaplanıyor. Öte yanda görev yapan 45 Valinin ortalama yaş ortalaması 48,2 yaş olarak karşımıza çıkıyor.

EN GENÇ VALİ UNVANINI DA DEĞİŞTİRİYORUZ ŞİMDİ

Afyonkarahisar’ın il genelindeki hafızasında, 45 vali içerisinde en genç atanan vali olarak 43. Afyonkarahisar Valisi Gökmen Çiçek ve 44. Vali Kübra Güran Yiğitbaşı kabul edilir ama aslında yanlıştır.

Valilik tarihinin 11. Valisi Mehmet Hilmi İncesulu ve 17. Valisi Ethem Recep Boysan, 36 yaşında göreve başlama unvanına sahiptirler. Gökmen Çiçek 42 yaşında, Kübra Güran Yiğitbaşı ise 43 yaşında Afyonkarahisar Valisi olmuşlardır.

Afyonkarahisar’ın ayrıca 37, 38, 39 ve 41 yaşında 2’şer valisi, 42 yaşında 2 valisi, 43 yaşında ise 1 valisi olmuştur. Buna göre Kübra Güran Yiğitbaşı, Afyonkarahisar Valilik tarihinin ilk ve en genç kadın valisi olmuştur.

EN OLGUN YAŞTA VALİLERE DE GÖZ ATALIM, BUYURUN

Olgun yaşların en başında, 52 yaşında Afyonkarahisar’da göreve başlayan ilimizin 42. Valisi Mustafa Tutulmaz’dır. 41. Valimiz Aziz Yıldırım 53 yaşında, 37. Valimiz Muzaffer Dilek 54 yaşında, 38. Valimiz Haluk İmga ise 56 yaşında göreve başlamıştır.

Afyonkarahisar Valiliğinde 54 yaşında 4 vali, 56 yaşında 2 vali görev yapmış olup en olgun yaşta valilik görevi yapan kişi 59 yaşındaki 27. Afyonkarahisar Valisi Mehmet Saraçoğlu olmuştur.

EN ÇOK HANGİ ŞEHİRLER AFYON’A VALİ GÖNDERDİ?

Sizler için 3 hafta boyunca uğraşarak derlediğim bu araştırmanın en çarpıcı başlıklarından birisi budur. Lütfen dikkatli okuyun. 103 yıl boyunca görev yapan 45 vali genelinde Afyonkarahisar’da 3 İstanbullu, 3 Ankaralı, 3 Çorumlu vali görev yapmıştır.

Öte yandan Trabzon, Eskişehir, Antalya, Kocaeli, Isparta, Gümüşhane, Niğde ve Kastamonu doğumlu 2’şer vali Afyonkarahisar’ı yönetmiştir. Ayrıca Makedonya Gümülcine, Yunanistan Limni ve Bulgaristan Filibe doğumlu 3 vali ilimizde görev yapmıştır.

İki validen birisi olan Haluk İmga, gençlik yıllarında Şuhut Kaymakamlığı; Aziz Yıldırım ise kaymakam adayı olarak ilimizde görev yapmış, yıllar sonra aynı şehirde valilik görevini üstlenmişlerdir.

ŞİMDİKİ VALİMİZ TRABZONLU OLUNCA JEST YAPALIM

Biraz önce yukarıda 2 Trabzonlu valinin ilimizde görev yaptığını yazdım. Şu anda görev yapan Afyonkarahisar Valisi Dr. Naci Aktaş’ın henüz doğmasına 5 yıl varken, 1972 yılında Trabzon Ortahisar ilçesi doğumlu Lütfi Uraz 54 yaşında Afyonkarahisar Valisi olarak atanmış ve 3 yıl 2 ay görev yapmıştır.

1977 doğumlu olan ve Trabzon Araklı ilçesi doğumlu Dr. Naci Aktaş ise ilimizde 27 Şubat 2026 tarihinde 49 yaşında göreve başladı. Bugün itibarıyla 8 ay 14 gündür görevini sürdürüyor.

Her iki vali arasında geçen süreye bakacak olursak Afyonkarahisar 53 yıl 9 ay sonra Trabzonlu ikinci bir vali tarafından yönetiliyor.

GELELİM ÖZEL KALEM MÜDÜRLERİ SİLSİLESİNE

103 yıl 1 ay 9 gündür dağ gibi yerinde duran Afyonkarahisar Valiliği bünyesinde, bugün ilimiz bürokratlarının yakından tanıdığı Valilik Özel Kalem Müdürü Sezai Pala, Afyonkarahisar Valiliğinin 19. asaleten özel kalem müdürlüğünü yöneten bürokratıdır.

Sezai Pala, 40. Afyonkarahisar Valisi Hakan Yusuf Güner’in son dönemine yakın bir tarihten itibaren, 2014 yılından bu yana 6 valinin özel kalem müdürlüğü görevini gerçekleştirdi ve görevi devam ediyor.

Özel Kalem Müdürlüğü makamında en uzun süre bürokratlık görevi 39 yıl bilfiil hizmetle Güzide Özkan’a ait. Güzide Özkan, 13 valinin özel kalem müdürlüğünü gerçekleştirmiştir.

KAYNAK:EKONOMİA.COM.TR