Afyon Kocatepe Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi İsa Koç yürütücülüğünde hazırlanan “Hidâyetü’l-Müsterşidîn Bağlamında Bâkıllânî’nin Batı Eş‘arîliğindeki Etkisi” başlıklı TÜBİTAK 3501 projesi desteklenmeye hak kazandı. Projede, Batı İslam dünyasında Eş‘arî düşüncenin gelişim süreci ile Bâkıllânî’nin ilmî mirasının Endülüs ve Mağrib coğrafyasındaki etkilerinin disiplinlerarası yöntemlerle incelenmesi hedefleniyor. Proje ekibinde farklı üniversitelerden akademisyenler ile bursiyer araştırmacılar da yer aldı.
BÂKILLÂNÎ’NİN DÜŞÜNCE MİRASI İNCELENECEK
Proje hakkında açıklamalarda bulunan Doç. Dr. İsa Koç, çalışma kapsamında İslam düşünce tarihinin önemli isimlerinden Bâkıllânî’nin “Hidâyetü’l-Müsterşidîn” adlı eserinin Batı Eş‘arîliği üzerindeki etkisinin kapsamlı şekilde ele alınacağını belirtti. Koç, araştırmanın yalnızca bir eser incelemesi olmadığını, aynı zamanda düşüncenin coğrafyalar arası dolaşımını, ilmî aktarım ağlarını ve hoca-talebe ilişkileri üzerinden şekillenen entelektüel mirası takip eden özgün bir çalışma niteliği taşıdığını ifade etti.
ÜÇ AŞAMALI ARAŞTIRMA YÜRÜTÜLECEK
Projede üç temel aşamanın bulunduğunu kaydeden Koç, ilk olarak Bâkıllânî’nin öğrencileri üzerindeki etkinin “Hidâye” merkezli olarak değerlendirileceğini söyledi. İkinci aşamada eserin 11 ve 12’nci yüzyıllarda Mağrib Eş‘arîliğine olan tesirinin inceleneceğini belirten Koç, üçüncü aşamada ise Endülüs’te özellikle İşbîlî ailesi çevresinde ortaya çıkan ilmî etkinin analiz edileceğini dile getirdi. Çalışmanın, Eş‘arîlik mezhebinin tarihsel gelişim sürecinin daha sağlıklı anlaşılmasına katkı sunmasının hedeflendiği bildirildi.
ENDÜLÜS’E UZANAN İLMÎ AKTARIM AĞI ARAŞTIRILACAK
Doç. Dr. İsa Koç, projenin en dikkat çekici yönlerinden birinin “Hidâye” adlı eserin belirli bölgelerde bıraktığı etkinin ilmî silsileler üzerinden takip edilmesi olduğunu ifade etti. Araştırmada, Bâkıllânî’den başlayarak Ebû İmrân el-Fâsî, Ezerî, Simnânî, Dîbâcî, Murâdî, Mâzerî, Dârîr, İbnü’l-Arabî, Kâdı Iyâz, Fezârî ve İşbîlî ailesine kadar uzanan ilmî aktarım zincirinin ele alınacağı belirtildi. Koç, bugüne kadar kapsamlı şekilde araştırılmamış birçok âlimin düşünce dünyasının da projeyle birlikte daha görünür hale geleceğini kaydetti.
