İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, Sahra Çölü kaynaklı yoğun çöl tozu taşınımının bugünden itibaren Türkiye ve Akdeniz Havzası’nı etkisi altına alacağını bildirdi. Meteorolojik tahminlere göre bu etkinin yaklaşık 10 gün sürmesi bekleniyor. Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle Kuzey Afrika’dan atmosfere karışan ince mineral partiküllerine zaman zaman maruz kaldığı ifade edildi.
BATIDAN DOĞUYA YAYILACAK
Uzman açıklamalarına göre çöl tozu taşınımı ilk olarak batı bölgelerde etkisini gösterecek ve zamanla yurt genelinde hissedilecek. İstanbul’un, batı yönlü hava akımları nedeniyle çöl tozundan ilk etkilenecek şehirler arasında yer aldığı belirtildi. Atmosferde uzun mesafeler kat eden bu partiküllerin, Akdeniz Havzası genelinde de hava kalitesini düşüreceği kaydedildi. Çöl tozu olaylarının küresel atmosfer dolaşımının doğal bir parçası olduğu vurgulandı.
SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLER
Prof. Dr. Hüseyin Toros, çöl tozlarının özellikle solunum yolu hastalıkları bulunan bireyler için risk oluşturduğunu belirtti. Astım, bronşit, KOAH ve alerjik rahatsızlığı olan vatandaşların bu süreçte daha dikkatli olması gerektiği ifade edildi. Yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin mümkün olduğunca uzun süre açık havada bulunmaması gerektiği, dış ortamda bulunulması durumunda ise maske kullanımının faydalı olacağı kaydedildi.
HAVA KALİTESİ VE GÖRÜŞ MESAFESİ DÜŞECEK
Toz taşınımının etkili olduğu günlerde hava kalitesinde belirgin bir düşüş yaşanacağı, bazı bölgelerde görüş mesafesinin de azalabileceği belirtildi. Uzmanlar, hava kalitesi indeksinin zaman zaman kritik seviyelere ulaşabileceğini ifade ederek vatandaşların resmi meteorolojik uyarıları takip etmesi gerektiğini bildirdi.
DOĞAL ETKİLER VE EKOSİSTEM BAĞLANTISI
Çöl tozlarının yalnızca olumsuz etkileri olmadığına da dikkat çekildi. Sahra Çölü’nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller açısından zengin olduğu, bu sayede okyanus ekosistemlerinde plankton üretimine katkı sağladığı belirtildi. Ayrıca Amazon yağmur ormanlarının besin döngüsünde de önemli bir rol oynadığına işaret edildi.
VATANDAŞA UYARILAR
Yetkililer ve uzmanlar, çöl tozu taşınımı süresince özellikle hassas grupların dış ortamda uzun süre kalmaması gerektiğini vurguladı. Yoğun toz dönemlerinde fiziksel aktivitelerin azaltılması, cam ve kapıların mümkün oldukça kapalı tutulması ve araçların çamurlu yağış sonrası temizlenmesi önerildi. Meteorolojik etkinin 18 Mayıs civarında sona ermesinin beklendiği ifade edildi.
